Η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει κομματικό σύστημα υγείας. Γιατροί και νοσηλευτές εξηγούν πέντε λόγους που δεν μπορεί να συμβεί.
Κομματικό κράτος και απολύτως ελεγχόμενο ΕΣΥ φαίνεται ότι επιχειρεί να στήσει η κυβέρνηση με την προτεινόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος, η οποία θα οδηγήσει στην άρση της μονιμότητας σε όλο το δημόσιο, συνεπώς και στις δημόσιες μονάδες υγείας. Γιατροί, νοσηλευτές και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία βράζουν τις τελευταίες ημέρες, καθώς η κυβέρνηση επαναφέρει το ζήτημα στοχεύοντας προφανώς σε εκλογικά οφέλη. Αλλωστε όσοι κινούνται στον δεξιό χώρο θα επιθυμούσαν διακαώς το δημόσιο σύστημα να μετατραπεί σε ιδιωτικό, με εργαζόμενους ελεγχόμενους, σε μόνιμη ομηρία και χωρίς τα εφόδια για ανάπτυξη των ικανοτήτων τους.
Οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ φοβούνται ότι οι νέες εμπνεύσεις της κυβέρνησης θα οδηγήσουν σε κομματικές παρεμβάσεις και στοχοποιήσεις, ενώ η αξιολόγηση με υποκειμενικά κριτήρια θα προκαλέσει αθρόες απολύσεις. Πληροφορίες πάντως του Documento αναφέρουν ότι, με βάση το σχέδιο της κυβέρνησης, εφόσον ψηφιστεί από την προτείνουσα Βουλή και η επόμενη είναι αναθεωρητική, θα εξειδικευτεί με νομοθετική ρύθμιση ειδικά για το ΕΣΥ ο τρόπος αξιολόγησης γιατρών, νοσηλευτών και του υπόλοιπου προσωπικού.
Με την αναθεώρηση του άρθρου 103 η κυβέρνηση επιδιώκει να τροποποιήσει την έννοια της μονιμότητας αφού οι εργαζόμενοι θα αξιολογούνται με βάση την αποδοτικότητά τους, ενώ θα οδηγούνται με μεγαλύτερη ευκολία στα πειθαρχικά συμβούλια, διαδικασία η οποία θα μπορεί να οδηγήσει και στην οριστική παύση τους από το ΕΣΥ.
Τρανό παράδειγμα
Η περίπτωση των δημόσιων νοσοκομείων αποτελεί τρανό παράδειγμα ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί η αξιολόγηση των εργαζομένων. Εξάλλου πρόκειται για σύστημα που ήδη βρίθει κομματικών και κυβερνητικών παρεμβάσεων τόσο για τους διορισμούς όσο και για την περίθαλψη των ασθενών, αφού οι ουρές αναμονής παρακάμπτονται με το απαραίτητο «μέσο». Απόδείχτηκε άλλωστε ότι και οι πρόσφατοι διορισμοί των διοικήσεων, έστω κι αν έγιναν μέσω ΑΣΕΠ, ήταν απόρροια κομματικών επιλογών.
1 Κομματικές προαγωγές. Η αξιολόγηση αναμένεται να διογκώσει το κομματικό κράτος, αφού οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ φοβούνται ότι θα υπάρχουν παρεμβάσεις για την τοποθέτηση προσώπων στις θέσεις-κλειδιά, όπως διευθυντικές ή θέσεις προϊσταμένων, που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα. Σύμφωνα με καταγγελίες που κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας, προϊστάμενοι διορίζονται εν μια νυκτί και άλλοι μη κομματικοί εργαζόμενοι υποβαθμίζονται, αν και διαθέτουν όλα τα απαραίτητα τυπικά προσόντα.
2 Κενές θέσεις. Η υποστελέχωση των τμημάτων από γιατρούς και νοσηλευτές αναμένεται να είναι ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια της αξιολόγησης στο ΕΣΥ. Οι συνδικαλιστές αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έναν γιατρό που πραγματοποιεί απλή επέμβαση, χωρίς όμως να έχει τον απαραίτητο αριθμό νοσηλευτών ή βοηθών στην ομάδα του. Αυτό αυτόματα τον τοποθετεί σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τους συναδέλφους του που εργάζονται σε κλινικές με υψηλό ποσοστό κάλυψης προσωπικού.
3 Διορισμένες διοικήσεις. Απορίας άξιον είναι πώς σε ένα δημόσιο σύστημα όπου ακόμη και οι διοικήσεις διορίζονται με κομματικά κριτήρια θα γίνεται η αξιολόγηση γιατρών και νοσηλευτών για την απόδοσή τους. Παρά τη συμμετοχή του ΑΣΕΠ στη διαδικασία επιλογής διοικητών στα νοσοκομεία, αποδείχτηκε ότι πολλοί υποψήφιοι είχαν εξαναγκαστεί σε παραίτηση προκειμένου να αναρριχηθούν στις λίστες επιλογής κομματικά στελέχη της ΝΔ.
4 Χωρίς επιστημονική ελευθερία. Αλλο ένα φλέγον ζήτημα που προβάλλουν οι συνδικαλιστές για την αξιολόγηση είναι ότι θα βλάψει σοβαρά την επιστημονική ανεξαρτησία των γιατρών. Το ιατρικό προσωπικό υπό τον φόβο της αρνητικής αξιολόγησης δεν θα μπορεί να παρεκκλίνει ούτε στο ελάχιστο από τα υγειονομικά πρωτόκολλα, έστω κι αν κάθε περίπτωση ασθενούς είναι διαφορετική. Τη στιγμή μάλιστα που η εξατομικευμένη ιατρική είναι η νέα τάση σε παγκόσμιο επίπεδο, οι Ελληνες γιατροί δεν θα μπορούν ούτε ένα διαφορετικό φάρμακο να χορηγούν για να μη «βαθμολογηθούν» αρνητικά.
Ακόμη ένας δείκτης που αναμένεται σύμφωνα με πληροφορίες να προσμετράται στην αξιολόγηση είναι και ο αριθμός των χειρουργικών επεμβάσεων που θα πραγματοποιούν. Ομως η έλλειψη χειρουργικών τραπεζιών, αναισθησιολόγων και νοσηλευτών μπορεί να οδηγήσει έναν γιατρό σε μειωμένο αριθμό επεμβάσεων, κάτι για το οποίο φαίνεται ότι αδιαφορεί συστηματικά η κυβέρνηση.
5 Στοχοποίηση εργαζομένων. Παράλληλα, άγνωστο παραμένει το πώς θα οριστούν αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης όταν ο φόβος του προσωπικού του ΕΣΥ είναι ότι θα υπάρξουν στοχοποίηση και υποκειμενισμός στην κρίση των νέων, διορισμένων ιθυνόντων.
Ποιος θα αξιολογεί;
Ενδεικτικά συνδικαλιστές του ΕΣΥ ανησυχούν, όπως λένε στο Documento, για το ποιος ακριβώς θα αξιολογεί το προσωπικό, αφού θα παρεμβαίνει ο παράγοντας της υποκειμενικότητας αλλά και των προσωπικών σχέσεων μεταξύ προϊσταμένων και υπαλλήλων. Για τον λόγο αυτό φοβούνται αυθαιρεσίες και στοχοποιήσεις συγκεκριμένων προσώπων.
Ξεκινούν κινητοποιήσεις
Οι σχεδιασμοί της κυβέρνησης προκάλεσαν τσουνάμι αντιδράσεων στους υγειονομικούς κύκλους. Ηδη γιατροί, νοσηλευτές και εργαζόμενοι στο ΕΣΥ ξεκινούν τις κινητοποιήσεις τους, αρχής γενομένης από τη 14η Ιουλίου. Αναμένεται μάλιστα να συνεχίσουν τον αγώνα τους προτού συζητηθεί στη Βουλή το θέμα. Οι νοσοκομειακοί γιατροί (ΟΕΝΓΕ) δηλώνουν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να εφαρμόσει ένα σύστημα τρομοκρατίας στα δημόσια νοσοκομεία, με τους γιατρούς να φοβούνται ακόμη και να εκφράσουν διαφορετική άποψη ώστε να μην αξιολογηθούν αρνητικά. Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η ένωση νοσοκομειακών γιατρών Αθήνας και Πειραιά (ΕΙΝΑΠ), η οποία αναφέρει: «Η επίθεση στο άρθρο 103 σημαίνει περισσότερη εργασιακή ανασφάλεια, περισσότερες απολύσεις, περισσότερους συμβασιούχους σε ομηρία και ακόμα μεγαλύτερη υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών».
Οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) από την πλευρά τους τονίζουν: «Δεν θα επιτρέψουμε να δημιουργηθεί κλίμα ομηρίας, φοβίας, κομματισμού στις Δημόσιες υπηρεσίες Υγείας – Πρόνοιας – ΕΚΑΒ».
