Το να έχεις απαιτήσεις από τον εαυτό σου δεν είναι από μόνο του πρόβλημα. Η αυτοκριτική μπορεί να λειτουργήσει και ως κινητήριος δύναμη, σε βοηθά να εξελίσσεσαι, να διορθώνεις λάθη και να αναθεωρείς. Όταν όμως γίνεται συνεχής, παρεμβατική ή τιμωρητική, αρχίζει να επηρεάζει σοβαρά την ψυχική υγεία. Μειωμένο κίνητρο, συναισθηματική εξάντληση, αναβλητικότητα… η διαρκής αυτοκριτική οδηγεί σε εξουθένωση.
«Οι άνθρωποι που είναι πολύ αυστηροί με τον εαυτό τους συνήθως πιστεύουν ότι η αυτοκριτική τους είναι δικαιολογημένη», εξηγεί η κλινική ψυχολόγος Alice Boyes στο Psychology Today. Ωστόσο, αυτή η εσωτερική σκληρότητα σπάνια είναι ένδειξη διαύγειας, πιο συχνά αποτελεί σύμπτωμα μιας μη ισορροπημένης σχέσης με τον εαυτό. Δες πώς μπορείς να την αναγνωρίσεις:
Κατηγορείς τον εαυτό σου για μικρά λάθη και επιμένεις σε αυτά
Μπορεί να κολλάς για ώρα σε ένα λάθος που δεν είχε ουσιαστικές συνέπειες και να συνεχίζεις να αυτοκατηγορείσαι, ακόμα κι αφού το έχεις διορθώσει. Η ενοχή μπορεί να είναι χρήσιμη, σε ωθεί να διορθώνεις και να μην επαναλαμβάνεις λάθη. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η «τιμωρία» συνεχίζεται ενώ δεν υπάρχει λόγος. Η συμβουλή, μόλις κάνεις ό,τι καλύτερο μπορείς, προχώρησε παρακάτω.
Βάζεις συνεχώς τις ανάγκες σου σε δεύτερη μοίρα
Ξέρεις ότι πρέπει να ξεκουραστείς, να ζητήσεις βοήθεια ή να φροντίσεις την υγεία σου… αλλά πάντα «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή». Έτσι στερείς από τον εαυτό σου αυτά που θα πρόσφερες εύκολα σε άλλους. Ιδιαίτερα θυσιάζονται ο ύπνος, η σωματική υγεία και η ενέργεια.
Συγκρίνεσαι συνεχώς με τους άλλους και νιώθεις πίσω
Έχεις την αίσθηση ότι όλοι οι άλλοι τα πάνε καλύτερα, πιο γρήγορα, πιο εντυπωσιακά. Οι συγκρίσεις είναι φυσικές, αλλά όταν γίνονται μόνιμες, τροφοδοτούν αρνητικές σκέψεις, ειδικά λόγω social media, όπου βλέπουμε μόνο την «βιτρίνα» των άλλων.
Δυσκολεύεσαι να χαρείς τις επιτυχίες σου
Υποτιμάς όσα πετυχαίνεις, θεωρώντας ότι «δεν είναι αρκετά». Μόλις φτάσεις έναν στόχο, περνάς αμέσως στον επόμενο. Η ικανοποίηση είναι στιγμιαία. Μια απλή άσκηση: γράφε κάθε μέρα τι κατάφερες. Θα σε βοηθήσει να αναγνωρίζεις την αξία σου.
Νιώθεις άβολα με τα κομπλιμέντα
Όταν κάποιος σου κάνει ένα κομπλιμέντο, το μειώνεις ή το απορρίπτεις. Η αποδοχή του συνδέεται άμεσα με την αυτοεκτίμηση. Όσο περισσότερο αναγνωρίζεις εσωτερικά τις αξίες σου, τόσο πιο φυσική θα γίνεται και η εξωτερική επιβεβαίωση.
Αναλύεις ξανά και ξανά όσα είπες ή έκανες
Ξαναπαίζεις στο μυαλό σου σκηνές και κατηγορείς τον εαυτό σου για λόγια ή πράξεις. Το ζητούμενο είναι η ισορροπία στην ευθύνη. Μια χρήσιμη τεχνική, δοκίμασε να «κρατήσεις» μόνο το 50% της ευθύνης και σκέψου τι πραγματικά χρειάζεται να αλλάξεις.
Νιώθεις ενοχές για τα συναισθήματά σου
Κατηγορείς τον εαυτό σου επειδή νιώθεις λύπη, θυμό, κούραση ή άγχος, σαν να είναι λάθος από μόνα τους. Όμως η αποδοχή και η έκφραση των συναισθημάτων είναι απαραίτητη. Όσο τα καταπιέζεις, τόσο πιο έντονα επιστρέφουν.
Η κατανόηση αυτών των μοτίβων δεν σημαίνει ότι «δικαιολογείς» την αυστηρότητά σου, αλλά ότι αρχίζεις να τη διαχειρίζεσαι. Και αυτό είναι το πρώτο βήμα για μια πιο ήρεμη και υγιή σχέση με τον εαυτό σου.
ΠΗΓΗ:skai.gr