Γιορτές χωρίς στρες: Πρακτικά tips «επιβίωσης» στο χριστουγεννιάτικο τραπέζιΟι ειδικοί συγκλίνουν στο γεγονός ότι η πίεση για τελειότητα στις γιορτές στερεί μεγάλο μέρος της χαράς και απόλαυσης αυτών των ημερών.
Οι γιορτές των Χριστουγέννων συνοδεύονται με εικόνες χαράς, μουσικής, στολισμών, φώτων και χαμόγελων. Ωστόσο, όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν πραγματικότητα για αρκετούς ανθρώπους.
Οι αυξημένες υποχρεώσεις, οι κοινωνικές προσδοκίες και η πίεση για «τέλειες» γιορτές, συχνά μετατρέπουν αυτή την περίοδο σε διάστημα άγχους και εξάντλησης, επηρεάζοντας την ψυχική υγεία.
Σύμφωνα με τη Δ. Γαληνού, έρευνες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού βιώνει έντονο στρες τις ημέρες των γιορτών, με τις γυναίκες και ιδιαίτερα τις μητέρες να επιβαρύνονται περισσότερο λόγω της ανάγκης για οργάνωση και φροντίδα της οικογένειας και συντονισμό της καθημερινότητας, παραβλέποντας τις δικές τους ανάγκες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το άγχος των Χριστουγέννων δεν προκύπτει μόνο από τη σωματική κόπωση, αλλά και από την οικονομική πίεση, τις οικογενειακές ισορροπίες και την ανάγκη να ανταποκριθεί κανείς σε υψηλές και αρκετά συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν μέθοδοι για προστασία της ψυχικής υγείας και ευημερίας κατά τη διάρκεια των εορτών.
Οι έρευνες για το άγχος των εορτών
Σύμφωνα με την Ellen Braaten, PhD, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας στο HMS στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, οι γιορτές είναι γεμάτες με χαρά αλλά και άγχος.
Αυτό το άτυπο «παράδοξο» αντικατοπτρίζεται στα ευρήματα έρευνας του 2015 που διεξήχθη από τον ιστότοπο ιατρικού περιεχομένου Healthline. Στα πορίσματα της έρευνας, το 62% των ερωτηθέντων περιέγραψαν τα επίπεδα άγχους τους ως αυξημένα κατά την περίοδο των εορτών, ενώ μόλις το 10% δήλωσε ότι δεν αισθάνεται κάποιο άγχος ή στρες κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου.
Μεταξύ των παραγόντων άγχους των γιορτών που ανέφεραν οι ερωτηθέντες ήταν οι κάτωθι:
- οι οικονομικές απαιτήσεις της εποχής
- η διαπραγμάτευση της διαπροσωπικής δυναμικής της οικογένειας
- η διατήρηση προσωπικών συνηθειών υγείας (π.χ. πρόγραμμα άσκησης)
Από επιστημονικής άποψης, η εορταστική περίοδος συχνά απαιτεί να παρακολουθούμε και να δίνουμε προσοχή σε μεγαλύτερο αριθμό ευθυνών από το συνηθισμένο, με τον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου να πραγματοποιεί υπερλειτουργική δραστηριότητα.
Με την πάροδο του χρόνου, οι υψηλές ανάγκες μπορεί να μειώσουν τη ισχύ της μνήμης, να διακόψουν την παραγωγή νέων εγκεφαλικών κυττάρων και να προκαλέσουν την απώλεια υφιστάμενων εγκεφαλικών κυττάρων.
Ωστόσο, οι ειδικοί εξηγούν ότι το άγχος και το στρες των διακοπών είναι μία ιδιαίτερη μορφή στρες. Είναι, δηλαδή, μια οξεία αντίδραση σε μια άμεση απειλή, την οποία μπορούμε να αντιμετωπίσουμε. Μάλιστα, η Braaten υπογραμμίζει ότι «μόλις τελειώσουν οι διακοπές, έχουμε τρόπους να χαλαρώσουμε. Το άγχος της εποχής εξαφανίζεται».
Εν κατακλείδι, η προετοιμασία μας για την αντιμετώπιση αυτών των στρεσογόνων καταστάσεων απαιτεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, ενημέρωση ή αλλαγή σε διάφορες γνωστικές στρατηγικές, για ανταποκριθούμε καλύτερα στις αλλαγές που επέρχονται.
Συμβουλές «επιβίωσης» για τις φετινές γιορτές
Στην πράξη, για να αποφύγετε το άγχος, το στρες και γενικότερα την πίεση των γιορτών – με αποκορύφωμα το γιορτινό τραπέζι – πρέπει να αξιολογήσετε πως θέλετε να ξοδέψετε τον χρόνο σας, να αποφασίσετε τι ακριβώς θέλετε από αυτή την περίοδο και να διατηρείτε τον έλεγχο στις απαιτήσεις σας.
Παρακάτω, θα δούμε χρήσιμα tips για να κατορθώσετε να διατηρήσετε την ψυχική σας ευημερία και να πετύχετε όλα τα παραπάνω τα φετινά Χριστούγεννα.
Διατηρείτε μια σταθερή καθημερινότητα, ακόμα και στις γιορτές
Η διατήρηση των βασικών συνηθειών μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» για την ψυχική σας υγεία. Συνήθειες, όπως επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή και λίγη καθημερινή άσκηση καθιστούν τον οργανισμό πιο ανθεκτικό στην πίεση των εορτών.
Σε αντίθετη περίπτωση, σύμφωνα με τους ειδικούς, η μη τήρηση αυτών των συνηθειών, όπως η έλλειψη ύπνου, επιδεινώνει την ευερεθιστότητα και μειώνει την ικανότητα διαχείρισης του άγχους, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο κόπωσης και συναισθηματικής πίεσης.
«Αγκαλιάστε» τις ατέλειές σας και παραμείνετε στα ουσιώδη
Οι ειδικοί συγκλίνουν στο γεγονός ότι η πίεση για τελειότητα στις γιορτές στερεί μεγάλο μέρος της χαράς και απόλαυσης αυτών των ημερών. Αντί της μανιώδους τελειότητας, προσπαθήστε να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες – αυτό θα βοηθήσει σημαντικά στη μείωση του άγχους.
Μην ξεχνάτε πως η ουσιαστική παρουσία και η συναισθηματική επαφή έχουν μεγαλύτερη αξία από τα πολλά δώρα ή το άψογο τραπέζι – κάτι που ισχύει ιδιαίτερα και για τα παιδιά.
Αντιδράτε με ηρεμία και καλοσύνη
Χαρακτηριστικό των γιορτινών ημερών αποτελούν οι εντάσεις στα χριστουγεννιάτικα ρεβεγιόν, με τις εντάσεις να κλιμακώνονται. Ωστόσο, θα πρέπει να θυμάστε ότι δεν μπορείτε να αλλάξετε τη συμπεριφορά των υπολοίπων εκείνη τη στιγμή, αλλά να διαφοροποιήσετε τη δική σας συμπεριφορά.
Σύμφωνα με το Johns Hopkins Medicine, κάθε φορά που θα έρχεστε σε ρήξη με ένα «δύσκολο» άτομο, θα πρέπει να λέτε: «Αυτό το άτομο υποφέρει και γι’ αυτό συμπεριφέρεται έτσι». Αυτό το mindset συμβάλλει στην καλλιέργεια του χαρακτηριστικού της συμπόνιας και ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι κάτι προσωπικό.
Επιπλέον, να προκύψει κάποια ένταση με ένα άτομο, κάντε μερικές ασκήσεις αναπνοής, όπως μερικές βαθιές ανάσες. Αυτή η μέθοδος μπορεί να αλλάξει την κατάσταση και να προσφέρει μια νέα προοπτική.
Παράλληλα, δεν θα πρέπει να ξεχνάτε ότι οι γιορτές είναι ιδιαίτερα δύσκολες για όσους είναι μόνοι. Γι’ αυτό, προωθήστε μια αλτρουιστική συμπεριφορά και κάντε μια πράξη καλοσύνης, βοηθώντας ανθρώπους που δεν έχουν οικογένεια και φίλους αυτή την περίοδο του έτους. Αυτό θα βοηθήσει στην καλύτερη διαχείριση των προσωπικών σας συναισθημάτων.
Η αναγνώριση των συναισθημάτων ως μια ακόμα πράξη αυτοφροντίδας
Η κορωνίδα της προσπάθειας για ήρεμες γιορτές περιλαμβάνει την αναγνώριση των συναισθημάτων σας. Να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας, να κάνετε μικρά βήματα και να μην αισθάνεστε ενοχές για ότι δεν πάει βάσει προγράμματος.
Ωστόσο, αν το άγχος, η θλίψη ή η εξάντληση επιμένουν, η επικοινωνία με έναν ειδικό αποτελεί μια σημαντική πράξη αυτοφροντίδας και όχι αδυναμίας.
Και να θυμάστε πως το πιο πολύτιμο δώρο των Χριστουγέννων αποτελεί η απλότητα: μερικές στιγμές ηρεμίας, αυθεντικές σχέσεις και η αποδοχή ότι οι ατέλειες είναι μέρος της ζωής, αλλά δεν μας καθορίζουν. Οι γιορτές δεν είναι δοκιμασία αντοχής, αλλά ευκαιρία για επανασύνδεση – πρώτα με τον εαυτό μας και μετά με τους άλλους.
