Δήμος, φορείς και πολίτες της Επανομής ζητούν να σταματήσει το έργο της αμμοληψίας από το Ακρωτήρι της Επανομής – “Ο Θερμαϊκός δεν είναι λατομείο” – Τι λέει ο δήμαρχος Θερμαϊκού, τι απαντά ο ΟΛΘ.
Σε αναβρασμό βρίσκονται το τελευταίο διάστημα δήμος, πολίτες και φορείς της Επανομής Θεσσαλονίκης με αφορμή τα σχέδια για την επέκταση του 6ου προβλήτα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Και αυτό διότι η επέκταση του πολυσυζητημένου και πολυαναμενόμενου 6ου προβλήτα σχεδιάζεται να γίνει με την “απόληψη αμμώδους υλικού” ή πιο απλά, με την αμμοληψία, από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου της Επανομής, μία περιοχή που γειτνιάζει άμεσα σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και καταγεγραμμένα λιβάδια Ποσειδωνίας.
Ο δήμος και οι πολίτες ζητούν να σταματήσει το έργο, ενώ πολλά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν καταθέσει σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή.
Μάλιστα, οι πολίτες πραγματοποίησαν κινητοποίηση την περασμένη Τρίτη (26/5) στην κεντρική πλατεία της Επανομής με κεντρικό σύνθημα “ο Θερμαϊκός δεν είναι λατομείο”. “Θέλουμε καθαρά νερά για εμάς και τα παιδιά μας, να συνεχίσει η αλιεία και να προστατευτεί το περιβάλλον. Μα πάνω από όλα, επιθυμούμε να μην περνάνε στα κρυφά αποφάσεις που αφορούν τον τόπο μας”, είπαν χαρακτηριστικά.
Κινητοποίηση πολιτών στην κεντρική πλατεία της Επανομής – “Ο Θερμαϊκός δεν είναι λατομείο” NEWS247
Πάμε, όμως, να τα πιάσουμε από την αρχή…
Τι είναι και πώς θα γίνει η αμμοληψία;
Η αμμοληψία είναι η διαδικασία εξόρυξης ή συλλογής άμμου από φυσικά περιβάλλοντα, όπως ποτάμια, ακτές, λίμνες ή θαλάσσιες περιοχές και χρησιμοποιείται κυρίως για κατασκευαστικά έργα καθώς και για έργα υποδομής.
Ωστόσο, η εξόρυξη άμμου μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, όπως διάβρωση ακτών και όχθων ποταμών, καταστροφή οικοσυστημάτων και αλλαγές στη ροή των ποταμών και στην ισορροπία των παράκτιων περιοχών.
Για αυτόν τον λόγο, σε πολλές χώρες η δραστηριότητα αυτή ρυθμίζεται αυστηρά ή απαγορεύεται σε περιοχές που είναι ευαίσθητες οικολογικά.
Εν προκειμένω, η αμμοληψία θα γίνει με ένα μεγάλο πλοίο, το οποίο ονομάζεται “βυθοκόρος”, το οποίο έχει μία μεγάλη ρουφήχτρα, σαν χοάνη. Αυτή η χοάνη μπαίνει μέσα στη Γη και σκάβει. Από εκεί υπάρχει πλάνο να πάρουν 4 εκατ. κυβικά μέτρα ιζήματος, το οποίο θα το μεταφέρουν σιγά σιγά στο λιμάνι για να φτιαχτεί ο 6ος προβλήτας, να μπαζωθεί δηλαδή η θάλασσα και να μπορέσουν να χτίσουν.
Ποιες είναι οι συνέπειες;
Όπως εξήγησε στο NEWS24/7 ο φυσικός Περιβάλλοντος και πρόεδρος του ΣΕΒ Επανομής, Νίκος Τσιούλας, οι συνέπειες που μπορεί να επιφέρει μία τέτοια παρέμβαση ποικίλουν και μπορεί να φανούν τόσο στο άμεσο μέλλον όσο μακροπρόθεσμα.
“Με το που ξεκινήσει η βυθοκόρος να ρουφάει, θα δημιουργήσει αναταράξεις και έτσι θα προκληθεί θολερότητα του νερού. Αυτό θα επηρεάσει την πλευρά της μύτης του Φαναριού προς την Παραλία Επανομής, την Πάλιουρα και τη Νέα Μηχανιώνα”, σχολίασε και πρόσθεσε πως είναι σημαντικό καθώς πρόκειται για χώρο επίσκεψης και αναψυχής τους καλοκαιρινούς μήνες για χιλιάδες κόσμου που απολαμβάνει το μπάνιο του στην περιοχή.
Όπως είπε ο ίδιος, αυτή η θολερότητα καταστρέφει και την αλιεία. “Ήδη, με το σκάψιμο ό,τι θαλάσσια ζωή υπάρχει, θα επηρεαστεί. Άρα, η παράκτια αλιεία θα καταστραφεί. Στην περιοχή υπάρχουν πλέον πολλές γαρίδες, από το ψάρεμα των οποίων ζούσαν πολλές οικογένειες”.
Η Επανομή, όπως και αρκετές περιοχές δίπλα στη θάλασσα, έχει πολλούς κατοίκους με βάρκες που πουλάν τα ψάρια τους, κάτι το οποίο θα επηρεαστεί.
Το Φανάρι Επανομής INTIME NEWS
“Τα λιβάδεια της Ποσειδωνίας και το παράδειγμα της λίμνης της Καστοριάς”
Ο κ. Τσιούλας προσθέτει πως μέσα στον Θερμαϊκό Κόλπο, από τις εκβολές του ΓΑΛΑ (Γαλλικός, Αξιός, Λουδίας, Αλλιάκμονας) έρχονται τα φυτοφάρμακα από τη Βόρεια Ελλάδα εδώ και αρκετά χρόνια. “Όλα αυτά έχουν αποθηκευτεί στον πάτο της θάλασσας και έχουν καλυφθεί από στρώματα λάσπης, έχουν καλυφθεί και για αυτό υπάρχει καθαρότητα του νερού, δεν βγαίνουν προς τα έξω. Αυτά, με τη βυθοκόρηση, θα βγουν προς τα πάνω και κάποιες εστίες μόλυνσης που είχαν θαφτεί. Το πόσο θα επηρεάσει το νερό, βέβαια, στην ποιότητά του, δεν το ξέρει ακόμα καμία πλευρά”, λέει ο ίδιος.
Πάντως, όπως αναφέρει ο ίδιος, κάτι παρόμοιο έχει συμβεί και σε άλλες περιοχές. Ένα παράδειγμα είναι η λίμνη της Καστοριάς. Όταν έριξαν κυπρίνους και έσκαψαν, ήρθε στην επιφάνεια η μόλυνση των ετών.
“Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως το 1970, κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, είχε γίνει μία βυθοκόρηση κοντά στο κάμπινγκ του ΕΟΤ, στην Επανομή, και η λακκούβα είναι ακόμα εκεί. Η θάλασσα δεν μπόρεσε να το διαχειριστεί”, πρόσθεσε.
“Λόγω της θολερότητας θα επηρεαστεί μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα και η φωτοσύνθεση στα λιβάδεια της Ποσειδωνίας. Θα αποδυναμωθούν οι ρίζες τους και θα επηρεαστεί και η υποθαλάσσια ζωή. Οι ρίζες των λιβαδειών της Ποσειδωνίας, που κρατάνε όλη την άμμο στην ακτή μιας και δεν υπάρχουν βράχια, θα αποδυναμωθούν με τα χρόνια και μπορεί να υπάρξει μεταβολή”, σημείωσε.
Σύμφωνα με τη σύμβαση, τα έργα θα διαρκέσουν πέντε χρόνια. “Αν δεν υπήρχε η κινητοποίηση του δήμου και των φορέων, θα ξεκινούσαν ήδη, κάτι που βέβαια, δεν έχει γίνει ακόμα“, υποστηρίζει ο κ. Τσιούλας.
“Ο δήμος δεν είχε ενημερωθεί”
Όπως σχολίασε στο NEWS 24/7 ο δήμαρχος Θερμαϊκού, Θοδωρής Τζέκος, ο δήμος πληροφορήθηκε αρχές Ιανουαρίου από δημοσίευμα ενός καθηγητή για την έγκριση μίας Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΤΕΠΕΜ) που προέβλεπε τη μεταφορά 4 εκατ. κυβικών μέτρων ιζήματος από τον πυθμένα του ακρωτηρίου Επανομής, ανοιχτά της ξηράς, στο λιμάνι και να μπαζωθεί το σημείο όπου έχει σχεδιαστεί η επέκταση του 6ου προβλήτα. “Ούτε ο δήμος ούτε η Περιφέρεια είχε ενημερωθεί”.
Μάλιστα, την Τρίτη (26/5) συζητήθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας η αίτηση αναστολής εκτέλεσης του έργου που έχει καταθέσει ο δήμος κατά του υπουργείου Περιβάλλοντος για την αναβολή της διαδικασίας, με την απόφαση να βγαίνει το επόμενο διάστημα. Όπως είπε ο δήμαρχος, “υπάρχουν ελπίδες, αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις”. “Είναι πολύ σημαντικό να γίνουν αποδεκτά τα ασφαλιστικά μέτρα διότι θα σταματήσει προσωρινά κάθε διαδικασία. Τώρα, αν και δεν έχουν ξεκινήσει, γίνονται έρευνες. Με την απόφαση του ΣτΕ, θα σταματήσει και αυτό μέχρι και την τελική απόφαση”, σημείωσε.
Έχει κατατεθεί και αίτηση ακύρωσης της έγκρισης της μελέτης που θα συζητηθεί στο τμήμα Περιβάλλοντος του ΣτΕ στις 30 Σεπτεμβρίου.
Το Φανάρι Επανομής INTIME NEWS
“Τουλάχιστον άστοχη η διαδικασία”
Η δημοτική αρχή τόνισε ότι η περιοχή είναι προστατευόμενη και βρίσκεται δίπλα στο δίκτυο Natura 2000, ενώ σε μικρή απόσταση από το σημείο που έχει σχεδιαστεί να αφαιρεθούν αδρανή υλικά από τον πυθμένα είναι τα προστατευόμενα λιβάδια Ποσειδωνίας. “Ο ΟΛΘ δεν ακολούθησε σωστή διαδικασία. Προτάσσουν ως απειλούμενο υπέρτερο δημόσιο συμφέρον την πρόοδο του λιμανιού. Πρέπει να γίνουν σωστά οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων“, πρόσθεσε.
Ο δήμαρχος χαρακτήρισε τη διαδικασία “τουλάχιστον άστοχη”, ενώ σχολίασε “πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση που γίνεται στον Θερμαϊκό Κόλπο”.
Παράλληλα, υποστηρίζει πως “έχει επιλεγεί η Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη για την τεκμηρίωση αυτής της παρέμβασης αντί της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η μελέτη που επιλέχθηκε δεν περνάει από διαβούλευση και δεν γνωμοδοτεί ο δήμος και οι αρμόδιοι φορείς“.
Ο δήμαρχος ξεκαθάρισε πως η αντίδραση δεν αφορά την επέκταση του 6ου προβλήτα, που όπως είπε, είναι ένα έργο σημαντικό για το λιμάνι, την πόλη και την οικονομία της περιοχής αλλά την επιλογή που υπάρχει ως προς την προέλευση των υλικών. “Δεν μπορούμε να επενδύουμε σε ένα έργο καταστρέφοντας ταυτόχρονα μία άλλη περιοχή”, τόνισε, επισημαίνοντας πως υπάρχουν κατατεθειμένες εναλλακτικές προτάσεις, αλλά, όπως σχολίασε, είχαν μεγαλύτερο κόστος.
Ο δήμος παρουσίασε και στην αίτηση ακύρωσης ότι ήδη στο έργο έχει προβλεφθεί να ληφθούν αδρανή υλικά από την περιοχή του Μεσαίου, στο Ωραιόκαστρο, χωρίς να απαιτείται να γίνει αμμοληψία από τον πυθμένα της Επανομής και την παραλιακή περιοχή.
Τι λέει ο ΟΛΘ
Το NEWS24/7 επικοινώνησε με τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), ο οποίος υποστήριξε πως η διαδικασία αμμοληψίας είναι “επιστημονικά τεκμηριωμένη και πλήρως αδειοδοτημένη και έχει πραγματοποιηθεί με πλήρη τήρηση όλων των προβλεπόμενων θεσμικών και περιβαλλοντικών διαδικασιών“.
“Σύμφωνα με τη μελέτη, η αμμοληψία προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε μεγάλα βάθη και σε σημαντική απόσταση από την ακτογραμμή, εκτός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και μακριά από λιβάδια Posidonia oceanica. Παράλληλα, η μεταφορά των υλικών θα γίνεται με εξειδικευμένο πλοίο τύπου Trailing Suction Hopper Dredger (TSHD), το οποίο περιορίζει σημαντικά τη θολερότητα των υδάτων και τις αιωρήσεις ιζήματος”, προσθέτει.
Ολόκληρη η απάντηση του ΟΛΘ
“Η επιλογή της μεθόδου αμμοληψίας και μεταφοράς αδρανών υλικών για το έργο επέκτασης του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης βασίζεται σε ολοκληρωμένη επιστημονική τεκμηρίωση και έχει πραγματοποιηθεί με πλήρη τήρηση όλων των προβλεπόμενων θεσμικών και περιβαλλοντικών διαδικασιών. Η σχετική Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη Βέλτιστου Συνδυασμού Μεταφοράς Υλικών (ΤΕΠΕΜ) αξιολόγησε εναλλακτικές λύσεις με βάση διεθνώς αναγνωρισμένες μεθοδολογίες και αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια, καταλήγοντας στη λύση με τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η αμμοληψία προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε μεγάλα βάθη και σε σημαντική απόσταση από την ακτογραμμή, εκτός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και μακριά από λιβάδια Posidonia oceanica. Παράλληλα, η μεταφορά των υλικών θα γίνεται με εξειδικευμένο πλοίο τύπου Trailing Suction Hopper Dredger (TSHD), το οποίο περιορίζει σημαντικά τη θολερότητα των υδάτων και τις αιωρήσεις ιζήματος.
Η μελέτη αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Πολιτείας για θέματα περιβάλλοντος, υδάτων και λιμενικών υποδομών. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα έργο στρατηγικής σημασίας για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, με σημαντικό αναπτυξιακό, επενδυτικό και κοινωνικοοικονομικό αποτύπωμα, γεγονός που καθιστά αυτονόητη τη συμμετοχή και τον έλεγχο από πολλαπλούς θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Οι προβληματισμοί και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες που διατυπώνονται γύρω από μεγάλα έργα υποδομής είναι απολύτως θεμιτοί και αποτελούν μέρος μιας ουσιαστικής δημόσιας συζήτησης. Η ΟΛΘ Α.Ε. παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην υλοποίηση του έργου με πλήρη σεβασμό στο περιβάλλον, στη διαφάνεια και στις θεσμικές διαδικασίες, με στόχο η ανάπτυξη του λιμένα να συμβάλει ουσιαστικά στη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, είναι κρίσιμο ο δημόσιος διάλογος να βασίζεται σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα και στα συμπεράσματα των αρμόδιων μελετών, οι οποίες εκπονήθηκαν με σύγχρονες και άρτιες επιστημονικές μεθόδους και δεν καταδεικνύουν περιβαλλοντικό κίνδυνο που να δικαιολογεί τη διακινδύνευση μιας επένδυσης τόσο σημαντικής για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα”.
Στην περιοχή της Επανομής και γενικά στον Θερμαϊκό Κόλπο υπάρχουν λιβάδια ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), τα οποία αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά υποθαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογείου.
Τα λιβάδια αυτά είναι σαν “υποθαλάσσια δάση” που δεν είναι φύκια, αλλά θαλάσσια φυτά. Βρίσκονται κυρίως σε ρηχά, καθαρά νερά και συνήθως δεν φαίνονται από την ακτή, επειδή αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Στην Επανομή συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία των ακτών από τη διάβρωση, στη διατήρηση καθαρού νερού και στη φιλοξενία πολλών θαλάσσιων οργανισμών και ψαριών. Επίσης, ενισχύουν την τοπική θαλάσσια βιοποικιλότητα και στηρίζουν την αλιεία.
Παράλληλα, το Ακρωτήρι Επανομής είναι ενταγμένο σε καθεστώς προστασίας Natura 2000, δηλαδή σε ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών γιατί φιλοξενεί σημαντικούς φυσικούς οικότοπους και είδη, όπως:
- αμμοθίνες (σταθεροποιημένα αμμοσυστήματα),
- υγροτόπους και λιμνοθάλασσες,
- λιβάδια ποσειδωνίας στη θαλάσσια ζώνη,
- μεταναστευτικά και προστατευόμενα πουλιά.
ΠΗΓΗ:news247