Την αποχώρησή της από το θαλάσσιο οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης» αποφάσισε ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός της «ExxonMobil», επιστρέφοντας το στο ελληνικό Δημόσιο. Παράλληλα διατηρεί τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης στο γειτονικό block «Νοτιοδυτικά της Κρήτης».
Την εξέλιξη επισημοποίησε με ανακοίνωσή του το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διευκρινίζοντας ότι η κοινοπραξία «ExxonMobil» – «Helleniq Energy» ολοκλήρωσε μεν τις δισδιάστατες (2D) σεισμικές έρευνες στην περιοχή, ωστόσο η είσοδος στην επόμενη φάση θα απαιτούσε πολύ σημαντική δαπάνη για την εκτέλεση τρισδιάστατων (3D) σεισμικών ερευνών, και έτσι η κοινοπραξία αποφάσισε να μην αναλάβει το κόστος και να επικεντρωθεί στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο block 2, βορειοδυτικά του Ιονίου, που έχει προγραμματιστεί για τον Φλεβάρη του 2027, με τη συμμετοχή και της «Energean».
Πρόκειται για άλλη μια απόδειξη του τι σημαίνει ενεργειακός σχεδιασμός με τη «μεζούρα» των κερδών του κεφαλαίου και των ανταγωνισμών, την ώρα που η κυβέρνηση και τα άλλα αστικά κόμματα «αποθεώνουν» την παράδοση πολύτιμων – και αναντικατάστατων – φυσικών πόρων στους επιχειρηματικούς ομίλους, με βάση και όλους τους προηγούμενους νόμους και τις Οδηγίες της ΕΕ, ενώ ο λαός βυθίζεται στην ενεργειακή φτώχεια ως αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής.
Το οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης» αφορά μια έκταση περίπου 20.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μεγάλο τμήμα της οποίας βρίσκεται σε ιδιαίτερα βαθιά και τεχνικά απαιτητικά νερά. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η «ExxonMobil» το αξιολόγησε ως λιγότερο ελκυστικό σε σύγκριση με το γειτονικό «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», για το οποίο είχε ήδη εκτελέσει και τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες.
Η επιστροφή του θαλάσσιου οικοπέδου στο Δημόσιο ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για πιθανό νέο γύρο παραχωρήσεων, που δεν θα αφορά μόνο παλιά blocks που έχουν επιστραφεί αλλά και νέες περιοχές. Το ΥΠΕΝ άφησε ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο, σημειώνοντας ότι η ΕΔΕΥΕΠ θα αξιολογήσει τις δυνατότητες να εκτελεστούν τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες, ώστε να δημιουργηθούν δεδομένα που θα επιτρέψουν σε ενδιαφερόμενους επενδυτές να συνεχίσουν την εξερεύνηση. Να αναλάβει δηλαδή το αστικό κράτος το κόστος των ερευνών, που θα το φορτώσει στον λαό, για να αναλάβουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι …τα κέρδη.
«Σφήνες», «μπηχτές» και «ευκαιρίες»
Οι εξελίξεις αυτές συμπίπτουν χρονικά με την ευρύτερη κινητικότητα στην ενεργειακή «σκακιέρα» της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, την ώρα που το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως μέρος του πολέμου των ΗΠΑ – Ισραήλ ενάντια στο Ιράν επιταχύνει εξελίξεις και οξύνει τους ανταγωνισμούς.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και η τουρκική αστική τάξη επιταχύνει τη στρατηγική της για να καταστεί περιφερειακός ενεργειακός κόμβος, όπως δείχνει και η υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ της τουρκικής BOTAS και της ιταλικής «Edison», παρουσία του Τούρκου υπουργού Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, η οποία βάζει στο τραπέζι τη δημιουργία ενός νέου διαδρόμου φυσικού αερίου και υδρογόνου που θα συνδέει την Τουρκία με την Ιταλία. Στον Τύπο γράφεται μάλιστα ότι θερμός υποστηρικτής της στρατηγικής αυτής επιλογής φέρεται να είναι και η Γερμανία, στο πλαίσιο της προσπάθειας απεξάρτησής της από το αμερικανικό LNG.
Θυμίζουμε βέβαια ότι την ίδια ώρα η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως βασικής πύλης αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη μέσω υποδομών όπως ο Κάθετος Διάδρομος, ενόψει και της ευρωπαϊκής απόφασης για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο μέχρι το τέλος του 2027. Σε τοποθέτησή του μάλιστα σε ενεργειακό συνέδριο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου άφησε και πάλι αιχμές σχετικά με τη στάση της ΕΕ, σημειώνοντας πως δεν δείχνει να πιστεύει ότι «στο τέλος του 2027 η Ευρώπη θα καταργήσει το ρωσικό αέριο», διαφορετικά θα έπρεπε να υπάρχει κάποια άλλη αντίδραση. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η απόφαση που λάβαμε θα εφαρμοστεί. Οτι ο “Turkstream” δεν θα λειτουργεί ως “πίσω πόρτα” για το ρωσικό αέριο», πρόσθεσε, σκιαγραφώντας τους δύο ανταγωνιστικούς σχεδιασμούς Ελλάδας και Τουρκίας για εξασφάλιση του ρόλου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, που αντανακλά βέβαια και ευρύτερα ανταγωνιστικά σχέδια.
Την ίδια ώρα, σε άλλο ενεργειακό συνέδριο ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου «Aktor», μιλούσε και πάλι για την «ανάγκη» ανάπτυξης νέων λιμενικών πυλών, πέραν του Πειραιά, με αιχμή τον λιμένα Ελευσίνας. Πρόκειται για σχεδιασμό που «κουμπώνει» με τις αμερικανικές φιλοδοξίες στην περιοχή για «ενεργειακή κυριαρχία», στα οποία συμμετέχει και ο όμιλος «Aktor».
Οπως τόνισε ο Εξάρχου, ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος δημιουργεί επιτακτική απαίτηση για καλά οργανωμένα λιμάνια, ικανά να τροφοδοτήσουν τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με την Ελευσίνα να διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω της εύκολης πρόσβασης σε μεγάλους οδικούς άξονες και του επαρκούς χώρου για την ανάπτυξη σύγχρονου κέντρου logistics, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Κίνας και οι πολεμικές συγκρούσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή υποχρεώνουν την Ευρώπη να επενδύσει σε νέες ενεργειακές συνδέσεις.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι ο ερχόμενος χειμώνας θα είναι δύσκολος, με την Ευρώπη αντιμέτωπη με υψηλότερες τιμές Ενέργειας, και εκτίμησε πως η ΕΕ θα αναγκαστεί να παρέμβει κεντρικά για το αυξημένο ενεργειακό κόστος, που κινδυνεύει να εκτοξεύσει τον πληθωρισμό σε μη διαχειρίσιμα επίπεδα.
Με φόντο εξάλλου τα ίδια σχέδια και την τροφοδότηση του Κάθετου Διαδρόμου, η «Motor Oil» του ομίλου Βαρδινογιάννη ανακοίνωσε την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης με τη «Mercuria Energy» (διεθνή όμιλο εμπορίας Ενέργειας και πρώτων υλών) για την εμπορική αξιοποίηση και τη διαμόρφωση του πλαισίου λειτουργίας του πλωτού τερματικού σταθμού LNG «Διώρυγα Gas», που σχεδιάζει να φτιάξει στον Σαρωνικό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι εμμέσως πλην σαφέστατα ο όμιλος της «Motor Oil» απαιτεί κρατική στήριξη «ανάλογη με αντίστοιχα έργα», όπως και την επανένταξη των υποδομών σύνδεσης του πλωτού σταθμού στο εθνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου στο δεκαετές αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026 – 2035, απόφαση που αναμένεται να οριστικοποιηθεί το πρώτο δεκαήμερο του Ιούνη, μετά από σφοδρή σύγκρουση που έχει προηγηθεί τους προηγούμενους μήνες.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»
