Η φετινή περίοδος της γρίπης έχει ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο, γεγονός που δίνει στον ιό περισσότερο χρόνο να εξαπλωθεί.
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται τα υγειονομικά συστήματα για την «υπεργρίπη». Ο όρος αυτός, αν και δεν εντάσσεται στην ιατρική ορολογία, αποτελεί μια κοινή ονομασία για μια σοβαρή περίοδο γρίπης, όπου, στην προκειμένη, περιλαμβάνει τον εξαιρετικά μολυσματικό και λοιμογόνο «υποκλάδο Κ», το μεταλλαγμένο στέλεχος της γρίπης Α (H3N2).
Το στέλεχος αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση, να έχει μεγάλη διάρκεια και να προκαλέσει σημαντικές επιπλοκές, λόγω της επικάλυψης με άλλες λοιμώξεις διαφορετικών ιών (COVID-19, RSV), με αποτέλεσμα η λεγόμενη «υπεργρίπη» να φαίνεται πιο έντονη και σοβαρή.
Τι είναι το νέο στέλεχος που «απειλεί» την Ευρώπη;
Η γρίπη H3N2, σύμφωνα με τη Kristina Herndon, αποτελεί υποτύπο της γρίπης τύπου Α, που ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1968, κυκλοφορώντας εποχικά στις περιόδους έξαρσης της γρίπης.
Από τον Αύγουστο του 2025, με αναφορά του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχει παρατηρηθεί ραγδαία αύξηση των ιών υποκλάσης A (H3N2) J.2.4.1, αλλιώς Κ, που ανιχνεύθηκαν από διάφορες χώρες με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα γενετικής αλληλουχίας. Αυτή η δραστηριότητα της γρίπης αυξήθηκε από τον Οκτώβριο του 2025, με τους ιούς της γρίπης Α να κυριαρχούν μεταξύ των ιών που ανιχνεύθηκαν παγκοσμίως.
Οι ιοί υποκλάσης K έχουν αρκετές αλλαγές από τους συγγενείς ιούς A (H3N2). Τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα δεν υποδεικνύουν αύξηση της σοβαρότητας της νόσου, αν και αυτή η υποκατηγορία σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη εξέλιξη στους ιούς της γρίπης A (H3N2).
Αναφορικά με τον συγκεκριμένο υποτύπο, η Herndon υπογραμμίζει πως δεν θα πρέπει να συγχέεται με μια παραλλαγή του H3N2, που βρέθηκε σε χοίρους και η οποία μεταδόθηκε στους ανθρώπους το 2011 και μολύνει κυρίως μόνο άτομα που εκτίθενται σε μολυσμένους χοίρους.
Γιατί επικρατεί ανησυχία στην Ευρώπη για το νέο στέλεχος της γρίπης;
Παρόλο που το νέο στέλεχος της γρίπης δεν διαφέρει σημαντικά από τα υπόλοιπα στελέχη, ορισμένοι λόγοι συντελούν στο κλίμα ανησυχίας που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες στα υγειονομικά συστήματα της Ευρώπης, προεξέχουσας της Αγγλίας.
Σύμφωνα με τη Δρ. Aragona, για λογαριασμό της Independent UK, η φετινή περίοδος της γρίπης έχει ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο, γεγονός που δίνει στον ιό περισσότερο χρόνο να εξαπλωθεί.
Παράλληλα, έχει «εξελιχθεί» από το στέλεχος του περασμένου έτους, πράγμα που σημαίνει ότι η προηγούμενη ανοσία ή ακόμα και το εμβόλιο μπορεί να προσφέρει λιγότερη προστασία από το συνηθισμένο.
Τα αυξανόμενα ποσοστά κρουσμάτων της Αγγλίας
Καθημερινά, το διάστημα της προηγούμενης εβδομάδας 1-7/12, 1.717 ασθενείς εισήχθησαν σε νοσοκομεία στην Αγγλία με τη λοίμωξη, παρατηρώντας αύξηση 56% σε σχέση με την ίδια εβδομάδα πέρυσι, σύμφωνα με το NHS England.
Αν συγκρίνουμε με τα δεδομένα του 2023, αυτά τα ποσοστά είναι επταπλάσια, με κατά μέσον όρο 243 ασθενείς με γρίπη την ημέρα.
Ως εκ τούτου, αντιλαμβανόμαστε ότι τα ποσοστά αυτά είναι εξαιρετικά ανησυχητικά και επιβαρυντικά για το σύστημα υγείας της Αγγλίας, με την Independent να αναφέρει πως το Ηνωμένο Βασίλειο προετοιμάζεται για μια έξαρση θανάτων από γρίπη αυτόν τον χειμώνα , με τους ηγέτες του NHS να εκδίδουν ένα «εμβόλιο γρίπης SOS» προτρέποντας τους ανθρώπους να προστατευτούν.
Αναφορικά με τη «μαύρη λίστα» της γρίπης για την Αγγλία, τον περασμένο χειμώνα καταγράφηκαν 8.000 θάνατοι, σύμφωνα με την UKHSA. Αυτός ο αριθμός είναι υψηλότερος από τους περίπου 3.500 θανάτους που καταγράφηκαν το προηγούμενο έτος, αλλά χαμηλότερος από ό,τι κατά τη διάρκεια της περιόδου 2022-2023, όταν υπήρξαν περίπου 16.000 θάνατοι.
Συμπτώματα γρίπης
Ανεξαρτήτως του στελέχους της γρίπης που κυκλοφορεί, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα συνήθη συμπτώματα που παρουσιάζει. Η λοίμωξη από τον ιό H3N2 διαρκεί συνήθως μεταξύ πέντε και επτά ημερών, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει έντονο βήχα με διάρκεια έως και τρεις εβδομάδες.
Τυπικά συμπτώματα της γρίπης
Είτε προκαλούνται από τον ιό της γρίπης τύπου Α H3N2, είτε από άλλο στέλεχος, τα τυπικά συμπτώματα της γρίπης περιλαμβάνουν:
- πόνος στο σώμα
- πυρετός
- κεφαλαλγίες
- πονόλαιμος
- βήχας
- έντονη κόπωση και αίσθημα εξάντλησης
- ήπια ρινική συμφόρηση
- εμετός και διάρροια – πιο σύνηθες στα παιδιά
Επιπλοκές της γρίπης
Βασική ανησυχία πολλών ανθρώπων αποτελούν οι πιθανές επιπλοκές της γρίπης. Να σημειωθεί πως οι επιπλοκές της γρίπης μπορεί να είναι σοβαρές και θανατηφόρες, ακόμη και σε κατά τα άλλα υγιή άτομα. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Πνευμονία
- Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας
- Σήψη
- Μηνιγγίτιδα
- Μυοκαρδίτιδα
Ομάδες αυξημένου κινδύνου
Μολονότι οι επιπλοκές τις γρίπης αφορούν το σύνολο του πληθυσμού, ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες θα πρέπει να βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση και προστασία, καθώς αποτελούν τις πλέον ευάλωτες.
Άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών που σχετίζονται με τη γρίπη περιλαμβάνουν:
- παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών
- άτομα 65 ετών και άνω
- γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης
- άτομα με ορισμένες μακροχρόνιες παθήσεις ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα (όπως άσθμα, διαβήτης, καρδιακές παθήσεις και νευρολογικές ή νευροαναπτυξιακές παθήσεις)
Αντιμετώπιση και θεραπεία για τη γρίπη
Αρχικά, να ξεκαθαρίσουμε ότι η αντιμετώπιση και θεραπεία της γρίπης θα πρέπει να γίνεται από έναν ειδικό υγείας. Εφόσον ο ασθενής διαγνωστεί με γρίπη, οποιουδήποτε στελέχους, μπορεί να λάβει αγωγή με αντιικά φάρμακα, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της σοβαρότητας των συμπτωμάτων ή της διάρκειας της ασθένειας. Είναι πιο αποτελεσματικά εάν ληφθούν εντός των πρώτων 48 ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Εκτός των αντιικών φαρμάκων, που συνίστανται στην πλειονότητα των περιπτώσεων, για την ταχύτερη ανάρρωση και ανακούφιση των συμπτωμάτων, μπορείτε να ακολουθήσετε τις παρακάτω συμβουλές:
- λήψη μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων
- επαρκής ξεκούραση
- κατανάλωση άφθονων υγρών
Πως μπορείτε να προστατευτείτε από την «υπεργρίπη»
Το κύριο μέλημα των ειδικών αλλά και των πολιτών είναι η αποφυγή της νόσησης από γρίπη, καθώς τα συμπτώματά της είναι έντονα σε αρκετές περιπτώσεις. Το «καλό», ωστόσο, είναι ότι συμβουλές προστασίας για το νέο στέλεχος δεν διαφέρουν από τις παραδοσιακές συμβουλές προστασίας για τις εποχικές λοιμώξεις.
Για αποτελεσματική πρόληψη από τη γρίπη, οι συστάσεις των ειδικών περιλαμβάνουν τις κάτωθι συμβουλές:
- εφαρμογή κανόνων υγιεινής των χεριών, με τακτικό πλύσιμο με σαπούνι και νερό
- εθελούσια αυτοαπομόνωση και χρήση μάσκας από άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα ή έχουν βρεθεί θετικά σε ιούς της γρίπης
- κάλυψη σε μύτη και στόμα με ένα χαρτομάντιλο ή με το εσωτερικό του αγκώνα κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα
- αποφυγή επαφής σε μάτια, μύτη και στόμα
Ο ρόλος του εμβολιασμού
Βασικό «όπλο» στην πρόληψη κατά της γρίπης είναι το εμβόλιο κατά της γρίπης. Αν και οι μεταλλάξεις, όπως και η συγκεκριμένη, μπορεί να καθιστούν το εμβόλιο πιο «ασθενές», η διαδικασία του εμβολιασμού μπορεί να προστατεύσει σε μεγάλο βαθμό τον πληθυσμό από τη γρίπη, συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση της έντασης και διάρκειας των συμπτωμάτων.
Ειδικότερα, για άτομα που υπάγονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου, ο εμβολιασμός θεωρείται απαραίτητος.
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε τελικά για τον ιό H3N2;
Αν και η γρίπη, σε οποιαδήποτε μορφή της, μπορεί να προκαλεί ανησυχία, είναι διαχειρίσιμη σύμφωνα με τους ειδικούς. Παρόλα αυτά, για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως αυτές αναφέρθηκαν σε προηγούμενη ενότητα, θα πρέπει να υπάρχει μέριμνα για άμεσο εμβολιασμό και προληπτική προστασία. Σε κάθε περίπτωση, η εγρήγορση, μέσω του εμβολιασμού και τήρησης των μέτρων προστασίας, είναι απαραίτητη για την αποφυγή της βαριάς νόσησης από τη γρίπη.
