Στόχος του undertourism είναι να φέρει στο προσκήνιο λιγότερο γνωστούς προορισμούς που, ωστόσο, συνδυάζουν φυσικό κάλλος, πολιτισμό, αυθεντικότητα και χαμηλότερο κόστος από το συνηθισμένο
Μολδαβία, Λιχτενστάιν, Σαν Μαρίνο… Ευρωπαϊκοί προορισμοί τους οποίους επισκέπτονται λιγοστοί τουρίστες. Έως τώρα, τουλάχιστον. Αυτό διότι πρόκειται για χώρες που προσφέρουν πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, εκπληκτική φυσική ομορφιά και ιδιαίτερα αξιοθέατα, την ώρα που ο υπερτουρισμός αυξάνεται και οι ταξιδιώτες προσπαθούν πλέον να αποφύγουν τα πλήθη.
Η τάση προς λιγότερο επισκέψιμες χώρες, γνωστή ως «undertourism» δεν είναι νέα ως όρος. Στην πράξη προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή – συχνά ως εργαλείο μάρκετινγκ – σε ανεξερεύνητους θησαυρούς που δεν έχουν καταστραφεί από τον μαζικό τουρισμό. Αυτή η νέα προσέγγιση φαίνεται να διαμορφώνεται κυρίως από ταξιδιώτες της Gen Z και των Millenials, που αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες σε λιγότερο γνωστές περιοχές της Ευρώπης, όπου δεν έχει φτάσει ο υπερτουρισμός.
Σε αντίθεση με αυτό που προσφέρουν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία, αναφέρει δημοσίευμα του Euronews, που η δημοφιλία τους συνοδεύεται από τον αντίστοιχο συνωστισμό, οι λάτρεις του undertourism ψάχνουν εναλλακτικούς προορισμούς έως και απομονωμένα μέρη που εστιάζουν στις τοπικές κοινότητες και τη διατήρηση του περιβάλλοντος. Σε αυτό προστίθεται, βεβαίως, και η ανάγκη για πιο προσιτά ταξίδια.
Οι λάτρεις του undertourism ψάχνουν απομονωμένα μέρη που εστιάζουν στις τοπικές κοινότητες και τη διατήρηση του περιβάλλοντος
Κάστρο στο Σαν Μαρίνο
Το 2025, μόνο η Ευρώπη φιλοξένησε πάνω από το ήμισυ των 1,5 δισεκατομμυρίων διεθνών αφίξεων παγκοσμίως. Με τις παγκόσμιες μετακινήσεις να αναμένεται να φτάσουν τα 1,8 δισεκατομμύρια αφίξεις έως το 2030, κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αναζητούν επειγόντως τρόπους διαχείρισης της πίεσης, την ώρα που επισκέπτες γυρνούν την πλάτη σε δημοφιλείς προορισμούς και στρέφονται σε «ξεχασμένους» τόπους με ιδιαίτερο χαρακτήρα.
Undertourism: Λίγοι και καλοί…
Κάποιες από τις λιγότερο επισκέψιμες ευρωπαϊκές χώρες, που εντάσσονται στην τάση του undertourism, παρουσιάζονται στο ίδιο δημοσίευμα.
Η Μολδαβία συγκαταλέγεται σε αυτές καθώς είναι μία από τις λιγότερο επισκέψιμες χώρες της Ευρώπης και μία από τις πιο οικονομικές, η οποία το 2025 υποδέχτηκε μόλις 525.100 τουρίστες. Ωστόσο, αποζημιώνει τους ταξιδιώτες που αναζητούν αυθεντικές και βιωματικές εμπειρίες, καθώς προσφέρει παρθένα τοπία και πλούσια γαστρονομία.
Οι σοβιετικές, λατινικές, σλαβικές και ρουμανικές επιρροές της είναι εμφανείς στην αρχιτεκτονική της, ενώ φημίζεται για την πλούσια παράδοσή της στο κρασί. Οι ταξιδιώτες έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν το Mileștii Mici, το οποίο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή κρασιών στον κόσμο, καθώς και το οινοποιείο Cricova, μια υπόγεια «πόλη» του κρασιού.
Μπορούν επίσης να εξερευνήσουν την περιοχή της Υπερδνειστερίας, που συχνά θεωρείται ζωντανό μουσείο της σοβιετικής εποχής, να εξερευνήσουν αρχαία δαιδαλώδη μοναστήρια, λαξευμένα σε ασβεστολιθικούς βράχους ή να απολαύσουν μια διαδρομή μέσα στο δάσος Codrii.
Μολδαβία
Το Λιχτενστάιν (κεντρική φωτογραφία) είναι μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα με ακόμα λιγότερους επισκέπτες, που δεν ξεπερνούν τους 100.000, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Από τις μικρότερες χώρες του κόσμου, το λιλιπούτειο πριγκιπάτο προσφέρει την εκπληκτική φυσική ομορφιά των Άλπεων και μια ατμόσφαιρα παραμυθιού.
Το κάστρο Vaduz δεσπόζει στην κορυφή του λόφου και μια σύντομη περιήγηση με το τρενάκι διαρκεί περίπου μισή ώρα. Οι ταξιδιώτες μπορούν να περιηγηθούν σε μουσεία, να κάνουν πεζοπορία ή σκι στο Malbun, ή ακόμα και να σφραγίσουν το διαβατήριό τους το Liechtenstein Center στο Vaduz ως αναμνηστικό.
Το άλλο «κρυμμένο διαμάντι» της λίστας είναι το Σαν Μαρίνο. Έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και είναι η παλαιότερη δημοκρατία στον κόσμο. Ο αριθμός των τουριστών που επισκέφτηκαν τη χώρα το 2025 έφτασε λίγο πάνω από δύο εκατομμύρια.
Κάστρο Vaduz
Προσφέρει μαγευτική πανοραμική θέα στην Αδριατική Θάλασσα και την ιταλική ύπαιθρο, είναι ιδανικό για περιπάτους, ενώ στα ιδιαίτερα αξιοθέατα συγκαταλέγονται οι τρεις μεσαιωνικοί πύργοι της κατά μήκος του Passo delle Streghe, η Piazza della Libertà και το Palazzo Pubblico. Οι λάτρεις των αγορών μπορούν επίσης να βρουν μια ποικιλία από γραμματόσημα, κεραμικά και χειροποίητα προϊόντα κατά μήκος των πλακόστρωτων δρόμων του ιστορικού κέντρου.
Το Κοσσυφοπέδιο, το νεώτερο κράτος της Ευρώπης, αν και παραμένει εκτός τουριστικών διαδρομών με 463.092 τουρίστες το 2025, προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό επιβλητικών βουνών, έντονης κουλτούρας καφέ και πλούσιας οθωμανικής ιστορίας. Αποτελεί ιδανικό προορισμό για πιο «ανεξερεύνητα» ταξίδια – από το Φρούριο Καλάγια στο Πρίζρεν και τα ιστορικά μνημεία μέχρι τα βουνά Rugova και τους καταρράκτες Mirusha.
Αν και τα μνημεία της UNESCO, όπως η λίμνη Οχρίδα, γνωρίζουν αυξανόμενο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, η χώρα της Βόρειας Μακεδονίας στο σύνολό της παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη, με περίπου 1,2 εκατομμύρια τουρίστες το πρώτο 11μηνο του 2025.
Η πρωτεύουσα, Σκόπια, αποτελεί ένα μείγμα σύγχρονης και οθωμανικής αρχιτεκτονικής και είναι επίσης η γενέτειρα της Μητέρας Τερέζας. Η λίμνη Οχρίδα είναι μία από τις βαθύτερες και παλαιότερες λίμνες της Ευρώπης, ενώ η Παλιά Πόλη είναι ιδανική για εξερεύνηση. Η Βόρεια Μακεδονία διαθέτει επίσης τρία εθνικά πάρκα – το Μαβρόβο, το Πελίστερ και τη Γκαλίτσιτσα -, τα οποία διαθέτουν βραχώδη μονοπάτια και παγετώδεις λίμνες, καθώς και σπάνια άγρια ζώα, όπως ο βαλκανικός λύγκας και ο δαλματικός πελεκάνος.
Η διασπορά ως «όρος-κλειδί» στον υπετουρισμό
Δεν είναι τυχαίο ότι ο όρος-κλειδί στη συζήτηση για τον υπερτουρισμό είναι η «διασπορά» των επισκεπτών. Στο κάτω κάτω, αυτό που όλοι επιζητούν είναι τουρισμό με μικρότερες «συγκεντρώσεις», που θα απλώνεται σε όλη την έκταση μιας πόλης ή χώρας.
Για παράδειγμα, στα Νησιά Φερόε, όπου ο τουρισμός αντιστοιχεί στο 3% του ΑΕΠ, ο αρμόδιος οργανισμός συνεργάστηκε με τους ντόπιους για να ενσωματώσει τοπικά «διαμάντια» στα συστήματα πλοήγησης των ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων. Παράλληλα, οι κάτοικοι του νησιωτικού συμπλέγματος συχνά φιλοξενούν τουρίστες στα σπίτια τους για δείπνο, προσφέροντας μια αληθινή «εμπειρία ντόπιου».
Η καθηγήτρια Τουρισμού, Φιλοξενίας και Διοίκησης Εκδηλώσεων στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, Rachel Fu, πιστεύει ότι «χρειαζόμαστε έξυπνες λύσεις» και ότι δεν είναι το ζητούμενο να πεις απλώς «φύγετε» στους επισκέπτες. Η ίδια δεν απορρίπτει την ιδέα της ενεργούς προειδοποίησης των τουριστών – μέσω της τεχνολογίας – όταν ορισμένα σημεία είναι υπερβολικά γεμάτα από κόσμο, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο σύστημα «υγιές» αφού ενημερώνει τον επισκέπτη ότι η εμπειρία του δεν θα είναι ευχάριστη αν περιμένει με τις ώρες.
«Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν πάρα πολλοί τουρίστες», λέει ο Noel B. Salazar, ανθρωπολόγος και καθηγητής στο KU Leuven στο Βέλγιο. «Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν πάρα πολλοί τουρίστες στις πόλεις».
Οι πόλεις είναι γεμάτες από (φαινομενικά) αξιοθέατα που «δεν γίνεται να παραλείψεις», δημοφιλείς προορισμοί έχουν φτάσει στα όριά τους και οι τοπικές οικονομίες βρίσκονται ήδη υπό πίεση, την ώρα που η αλλαγή της συμπεριφοράς των ταξιδιωτών είναι εξαιρετικά δύσκολη. Ωστόσο, σε μια Ευρώπη που βουλιάζει από τουρίστες, ειδικά σε ορισμένες περιοχές, οι λιγότερο επισκέψιμες χώρες αρχίζουν να μοιάζουν ολοένα και πιο ελκυστικές.
ΠΗΓΗ:in
