Ήταν τον Δεκέμβριο του 2021 όταν ο Τζερεμάια Χάρις, καλλιεργητής σαρκοφάγων φυτών, ανάρτησε στο Instagram φωτογραφίες ενός γιγάντιου νούφαρου του Αμαζονίου (Victoria amazonica) στον ποταμό Ινίριδα της Κολομβίας. Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα: κανένα είδος νούφαρου Victoria δεν ήταν γνωστό ότι φύτρωνε στην περιοχή.
Όταν ο Κάρλος Μαγκνταλένα, ειδικός των Βασιλικών Κήπων του Κιου στην Αγγλία, είδε τυχαία τις εικόνες, υποψιάστηκε ότι επρόκειτο για νέο είδος. Εξέτασε τότε δορυφορικές εικόνες της περιοχής και διαπίστωσε πως ναι, τα γιγάντια νούφαρα του Ινίριδα διακρίνονταν ακόμα και από το Διάστημα.
Τα νούφαρα του γένους Victoria παράγουν εξάλλου τα μεγαλύτερα ενιαία φύλα του κόσμου. Το V.amazonica είναι το πιο γνωστό είδος της ομάδας, όμως το συγγενές είδος V.boliviana κατέχει το ρεκόρ Guinness με φύλλα διαμέτρου 3,2 μέτρων και εμβαδού σχεδόν 8 τετραγωνικά μέτρα, όσο ένα μικρό υπνοδωμάτιο.
Περίεργος να μάθει αν επρόκειτο για νέο είδος, ο Μαγκνταλένα οργάνωσε πενθήμερη αποστολή στον Ινίριδα, στην οποία εντάχθηκαν και μέλη των αυτόχθονων κοινοτήτων του ποταμού Αταμπάπο, ένα από τα οποία είχε δει τα γιγάντια νούφαρα όταν ήταν παιδί.
Ο ερευνητής Κάρλος Μαγκνταλένα δείχνει την κάτω όψη ενός γιγάντιου φύλλου (Mauricio Bernal)
Η αποστολή, όμως, δεν εξελίχθηκε όπως την είχαν σχεδιάσει. Μέχρι την τελευταία τους νύχτα, είχαν εντοπίσει μόλις δύο νούφαρα, κανένα από τα οποία δεν είχε άνθη. Αυτό αποτελούσε πρόβλημα, δεδομένου ότι οι βοτανικοί χρειάζονται τα άνθη για να διακρίνουν τα διαφορετικά είδη. Σαν να μην έφτανε αυτό, τα νούφαρα που είχαν βρει φαίνονταν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξαιτίας της καθυστερημένης έναρξης της περιόδου των βροχών.
Το πελώριο νούφαρο θα παρέμενε ακόμα άγνωστο χωρίς τη βοήθεια των αυτοχθόνων (Carlos Magdalena)
Όταν ο Μαγκνταλένα περιέγραψε την κατάσταση στον καπετάνιο του σκάφους της αποστολής, Γκουστάβο Μέλο, εκείνος του είπε ότι γνώριζε πού μπορούσαν να βρουν περισσότερα νούφαρα. Ο χρόνος τους όμως ήταν περιορισμένος, καθώς η πτήση επιστροφής στην Μπογκοτά ήταν προγραμματισμένη για τις 9 το επόμενο πρωί.
Στη μία τα ξημερώματα, ο Μέλο, μέλος της αυτόχθονης κοινότητας των Τουκάνο, τους οδήγησε σε μια μικρή λίμνη. Εκεί εντόπισαν άλλα πέντε γιγάντια νούφαρα του γένους Victoria, με φύλλα διαμέτρου έως 2 μέτρων, ένα από τα οποία ήταν ανθισμένο.
«Είναι μια από αυτές τις καταπληκτικές ιστορίες όπου οι γνώσεις των αυτοχθόνων και η τεχνογνωσία της κηπουρικής, με τη βοήθεια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της τεχνολογίας, συνδυάστηκαν για να οδηγήσουν σε ένα πραγματικά σπουδαίο βοτανικό επίτευγμα» σχολίασε ο Μαγκνταλένα σε δελτίο Τύπου των Βασιλικών Κήπων του Κιου.
Το άνθος του νούφαρου επέτρεψε στους ερευνητές να βεβαιωθούν πως επρόκειτο για νέο είδος ( Nilo Rodriguez)
Οι ερευνητές κατάφεραν να συλλέξουν όσα στοιχεία χρειάζονταν για να ξεκινήσουν την επίσημη επιστημονική περιγραφή του νέου είδους και πρόλαβαν την πρωινή τους πτήση.
Διαπίστωσαν τελικά ότι επρόκειτο όντως για νέο είδος, το οποίο βαφτίστηκε Victoria colombiana, μόλις το τέταρτο γνωστό είδος του γένους. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Phytotaxa.
Η ομάδα εκτιμά ότι στη φύση υπάρχουν μόλις 30 έως 50 φυτά του νέου είδους, το οποίο διατρέχει εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης. Οι ερευνητές εργάζονται τώρα προκειμένου να καταταχθεί το V.colombiana στην επίσημη Κόκκινη Λίστα των απειλούμενων ειδών, την οποία εκδίδει η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
«Τώρα που γνωρίζουμε ότι αυτό το νούφαρο υπάρχει, έχουμε την ευθύνη να το μελετήσουμε καλύτερα και να το προστατεύσουμε. Με τόσα πολλά φυτά στη φύση να απειλούνται με εξαφάνιση, δεν μπορούμε πλέον να καθυστερούμε να αναλάβουμε δράση» σχολίασε ο Μαγκνταλένα.
Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα το ενδεχόμενο να δημιουργήσουν έναν νέο πληθυσμό του είδους σε μια πιο εύκολα προσβάσιμη λίμνη, εντός της περιοχής των αυτοχθόνων, , όπου τα φυτά θα μπορούν να αναπτύσσονται και να αναπαράγονται σε φυσικές συνθήκες. Παράλληλα, ελπίζουν να καταφέρουν να καλλιεργήσουν το είδος και στην Μπογκοτά.
ΠΗΓΗ:in
