Ο Νόρις υπήρξε μια πολιτισμική κατασκευή που συνδύαζε την ανδρική αυτάρκεια, τον πατριωτισμό και την πίστη στη δύναμη ως μέσο επίλυσης συγκρούσεων.
Ο Τσακ Νόρις αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της δημοφιλούς κουλτούρας της δεκαετίας του 1980. Σε μια εποχή όπου οι ΗΠΑ αναζητούσαν την ανανέωση της αυτοπεποίθησής τους μετά το Βιετνάμ και μέσα στο ψυχροπολεμικό κλίμα, η φιγούρα του Νόρις, μαζί και άλλων, ενσάρκωσε τον σιωπηλό, αποφασιστικό και ηθικά βέβαιο ήρωα.
Η κινηματογραφική του πορεία συνδέθηκε στενά με την αισθητική και την ιδεολογία της εποχής του Ρηγκανισμού. Οι ταινίες του, αμφίβολης ποιοτικής δυναμικής, λειτουργούσαν ως αφηγήσεις αποκατάστασης της αμερικανικής ισχύος, όπου ο μεμονωμένος ήρωας μπορούσε να διορθώσει γεωπολιτικές «αδικίες» με τη δύναμη, την πειθαρχία και την ηθική του υπεροχή. Ένα κλασικό μοτίβο στο Χόλιγουντ. Ιδιαίτερα μέσα από τη συνεργασία του με την Cannon Films, σε παραγωγές όπως Delta Force και Invasion U.S.A., ο Νόρις ταυτίστηκε με μια πιο επιθετική, μονοδιάστατη εκδοχή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Οι ταινίες αυτές, συχνά με έντονα φιλοϊσραηλινά και αντικομμουνιστικά στοιχεία, παρουσίαζαν έναν κόσμο όπου η Δύση είχε όχι μόνο το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να επιβάλλει την τάξη.
Με αυτόν τον τρόπο, ο Τσακ Νόρις έγινε σύμβολο μιας ευρύτερης κοσμοθεωρίας. Εκείνης ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τον «σερίφη του κόσμου». Για ένα μεγάλο κομμάτι του μεσοαμερικανικού κοινού, ιδιαίτερα στις “φοβερές” μεσοδυτικές πολιτείες, οι ιστορίες του ενίσχυσαν την ιδέα της ηθικής ανωτερότητας και της παγκόσμιας αποστολής της χώρας τους.
Παράλληλα, η απλότητα των χαρακτήρων που ενσάρκωσε –ο καλός απέναντι στο κακό, χωρίς γκρίζες ζώνες, ο γνήσιος λευκός του Νότου απέναντι στον οποίο ξένο (Άραβα, Λατίνο κ.ά.)– συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας λαϊκής μυθολογίας που επηρέασε γενιές θεατών. Ο Νόρις υπήρξε μια πολιτισμική κατασκευή που συνδύαζε την ανδρική αυτάρκεια, τον πατριωτισμό και την πίστη στη δύναμη ως μέσο επίλυσης συγκρούσεων.
Σήμερα, η εικόνα του επιβιώνει τόσο ως αντικείμενο νοσταλγίας όσο και ως ειρωνικό σύμβολο μέσα από την ποπ κουλτούρα και τα γνωστά «Chuck Norris facts». Ωστόσο, πίσω από το χιούμορ, παραμένει η υπενθύμιση μιας εποχής όπου ο κινηματογράφος λειτούργησε ως καθρέφτης αλλά και ως εργαλείο μιας συγκεκριμένης ιδεολογικής κυριαρχίας. Εγώ πάντως, απόψε, έτσι για να τιμήσω τις «ωραίες εποχές» των Ισραηλινών παραγωγών Globus-Golan, θα ξαναδώ τη «Δύναμη Δέλτα» για να θυμηθώ πώς έβλεπαν μεταξύ άλλων την Ελλάδα του Ανδρέα οι σύμμαχοι Αμερικανοί στη δεκαετία του ’80!
* Ο Λάμπρος Φλιτούρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
ΠΗΓΗ:documento
