Ηφαντασία στην εξουσία ήταν ένα σύνθημα της τρίτης γαλλικής επανάστασης, του Μάη του ’68. Η φαντασία στην εξουσία ήταν και κάποια περίοδο το μότο της βουλής των εφήβων. Ήρθε ποτέ η φαντασία στην εξουσία; Μάλλον όχι. Και μάλλον βασικά έφυγε και από την υπόλοιπη καθημερινότητα. Η δυνατότητα του να δημιουργείς, να αναπλάθεις τον κόσμο γύρω σου, από έναν κήπο, ένα δρόμο, έως το επάγγελμά σου και τη ζωή σου είναι πλέον είδος πολυτελείας που το έχουν πάρει εργολαβία (και με την κυριολεκτική και με τη μεταφορική έννοια) όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα και την πρόσβαση σε μορφές εξουσίας.
Οπότε για τους υπόλοιπους έχουν απομείνει λίγα καταφύγια που μπορείς να βάλεις τη φαντασία σου σε εφαρμογή. Για κάποιους τυχερούς ένας κήπος, κάποια τουβλάκια, κάποιος καμβάς, μια σελίδα από ένα διήγημα, μια γραμμή από ένα ποίημα. Αλλά ούτε αυτά στο σύγχρονο κόσμο της ποσοτικοποίησης των πάντων είναι εύκολο να τα συναντήσεις σε μαζικό επίπεδο.
Εδώ έρχεται το φαινόμενο Minecraft. Πολλοί απορούν πώς ένα παιχνίδι με γραφικά προηγούμενης δεκαετίας και χωρίς εμφανή πλοκή έχει γίνει φαινόμενο της ποπ κουλτούρας. Είναι όμως πιο απλό, είναι ένα παιχνίδι που σου επιτρέπει να αναδιαμορφώσεις όπως θες τον κόσμο γύρω σου, με κατασκευές από υλικά που ήδη υπάρχουν στο περιβάλλον του gaming χαρακτήρα. Αυτό επιτρέπει σε ένα μεγάλο βαθμό στον παίχτη να διαμορφώνει το εικονικό του περιβάλλον όπως και με όποιον τρόπο θέλει.
Κάτι αντίστοιχο πετυχαίνει και άλλο ένα hit το Stardew Valley, στο οποίο ο πρωταγωνιστής κουρασμένος από το χάος της αστικής καθημερινότητας βρίσκει καταφύγιο στο χωριό του, και ο παίχτης έχει τη δυνατότητα και εδώ να διαμορφώσει κήπους, καλλιέργειες, δάση, και ανθρώπινες σχέσεις, μέχρι και να διώξει την αντίστοιχη εμπορική αλυσίδα της κόκα κόλα από το χωριό, αναβιώνοντας τη συλλογικότητα και το κοινωνικό κέντρο.
Συνδυάζει και τα δύο παραπάνω το πιο νέο video game Pokémon Pokopia, στο οποίο οι άνθρωποι έχουν ανεξήγητα (;) εξαφανιστεί, αφήνοντας πίσω ένα χάος και πέφτει η ευθύνη στα Pokémon να επαναφέρουν τον κόσμο και να βρουν τους ανθρώπους. Το παιχνίδι δίνει την απόλυτη ελευθερία στον παίκτη να διαμορφώσει όπως ακριβώς θέλει τις κατοικίες, τις πόλεις και τις κοινότητες, χρησιμοποιώντας όποια υλικά θέλει από τα ήδη υπάρχοντα και αναδιαμορφώνοντας το χώρο και το σκηνικό.
Πέρα από επιφανειακές κριτικές και ρηχές αναλύσεις, τα παραπάνω τρία ηλεκτρονικά παιχνίδια έχουν κάνει μεγάλη επιτυχία γιατί απελευθερώνουν τη δημιουργικότητα του παίκτη. Όλα τα video game έχουν το μοναδικό πλεονέκτημα ότι ο παίκτης δεν είναι παθητικός δέκτης της εικόνας, αλλά τη διαμορφώνει. Σε αυτά όμως δε παρεμβαίνει απλά στην πλοκή, δημιουργεί έναν κόσμο, μπορεί να κάνει δηλαδή στην οθόνη αυτό που δε του επιτρέπει το σύστημα να κάνει στον πραγματικό κόσμο.
Φυσικά αυτό είναι και το όριο και το αρνητικό, ότι όλα αυτά αφορούν ένα εικονικό οικοσύστημα. Υπάρχουν όμως δύο τεράστια θετικά στοιχεία: το ένα ότι οι παίκτες μαθαίνουν να δημιουργούν έστω και σε αυτό το επίπεδο κοινότητες και οικοσυστήματα, το άλλο ότι αποδεικνύουν ότι όσο και αν τη θάβουν η δημιουργικότητα υπάρχει και παλεύει να βγει προς τα έξω. Υπάρχει λοιπόν μια μεγάλη μερίδα νέου και όχι μόνο κόσμου που θέλει να δημιουργήσει, που έχει ιδέες, που βρίσκει ένα καταφύγιο στην οθόνη για πράγματα που δε του επιτρέπει η πραγματικότητα. Το ότι αυτή τη στιγμή αυτή η μερίδα κόσμου μπορεί να εκφραστεί μόνο μέσα από παιχνίδια, δεν είναι πρόβλημα των παιχνιδιών, αλλά των υπολοίπων που δεν αφήνουν χώρο στη δημιουργικότητα αυτή να εκφραστεί.
Όσο η καταπίεση αυτή αυξάνεται, τόσο αυξάνεται και η αγωνία της έκφρασης της δημιουργίας, σε βαθμό που κάποια στιγμή θα φύγει από το φραγμό της οθόνης και θα αρχίσει να αναδιαμορφώνει και τους πραγματικούς δρόμους. Όπως, πάλι, έλεγε ένα σύνθημα του Μάη του ’68, κάτω από το λιθόστρωτο υπάρχει παραλία.
Πάνος Χριστοδούλου, Βιοπαθολόγος/Εργαστηριακός Ιατρός, Ιατρός Δημόσιας Υγείας και κοινωνικής Ιατρικής, MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας, MSc Διατροφής, Τροφίμων και Μικροβιώματος, Υποψήφιος Διδάκτορας Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, PGCert Διαχείρισης κρίσεων στη δημόσια υγεία και ανθρωπιστικής απάντησης
ΠΗΓΗ:katiousa
