Διπλωματικές επαφές ενώ η σύγκρουση συνεχίζεται με άλλα μέσα
Η συνέχιση των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ – Ιράν με την παράδοση της «σκυτάλης» στις ομάδες τεχνικών εμπειρογνωμόνων των δύο πλευρών την ερχόμενη βδομάδα, σε χώρο που ακόμα δεν έχει ανακοινωθεί, αναδεικνύει τα σημαντικά ανεπίλυτα ζητήματα που εκκρεμούν στο φόντο του ιρανο-αμερικανικού «μνημονίου κατανόησης» της 22ας Ιούνη. Οι σύνθετες και δυσκολότερες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και την πλειάδα κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους κατά του Ιράν έχουν χρονοδιάγραμμα περίπου 60 ημερών, στη διάρκεια των οποίων πολλά μπορούν να συμβούν.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το θέμα του ελέγχου του στρατηγικού περάσματος των Στενών του Ορμούζ (τον οποίο έχει ντε φάκτο το Ιράν) και τα άλλα εκκρεμή ζητήματα συνεχίζουν να συσσωρεύουν «καύσιμη ύλη» στην ήδη ανεπίστρεπτη πορεία κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, στο φόντο της εντεινόμενης σφοδρής σύγκρουσης ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία και το ξαναμοίρασμα ενεργειακών πόρων, δρόμων μεταφοράς και στρατηγικών σφαιρών επιρροής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν συνέχισαν τις διπλωματικές επαφές προκειμένου να καθησυχάσουν συμμάχους, εταίρους ή (κατά περίπτωση) γείτονες στην ευρύτερη περιοχή για τις προτεραιότητες και την «επόμενη μέρα» από την υπογραφή του μνημονίου.
Την Τρίτη ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μετέβη στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν. Βασικό μέλημα των Ιρανών αξιωματούχων ήταν να καταδείξουν ότι το μνημόνιο δεν ήταν κάποιου είδους «συμφιλίωση με την Αμερική», αλλά κίνηση με περιφερειακή διάσταση, στην οποία το Ισλαμαμπάντ αναγνωρίζεται από την Τεχεράνη ως «εγγυητής» αυξημένης βαρύτητας. Παράλληλα η επίσκεψη των δύο αξιωματούχων στο Ισλαμαμπάντ διεμήνυσε και σε άλλες δυνάμεις της ευρύτερης περιοχής (από τα κράτη του Κόλπου μέχρι την Κίνα) ότι το Ιράν δίνει προτεραιότητα σε όσα διαδραματίζονται στη σφαίρα του ισλαμικού κόσμου και της Δυτικής Ασίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι γυρίζει την πλάτη στους συμμάχους του για χάρη της Ουάσιγκτον.
Η περιοδεία και τα μηνύματα του Ρούμπιο
Πιο δύσκολη ήταν η αποστολή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, που κι αυτός ξεκίνησε την Τρίτη μίνι περιοδεία σε χώρες του Κόλπου. Ο Ρούμπιο προσπάθησε να καθησυχάσει τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο ότι το μνημόνιο και η συνέχιση της διαπραγμάτευσης για μια «τελική συμφωνία» με το Ιράν δεν θα γίνει σε βάρος των δικών τους συμφερόντων. Παράλληλα έγινε αποδέκτης των συσσωρευμένων διαμαρτυριών και αντιδράσεων για το βαρύτατο τίμημα που πλήρωσαν ειδικά τα ΗΑΕ (αλλά όχι μόνο) από το μπαράζ σφοδρών ιρανικών αντιποίνων, που κατάφεραν σημαντικά πλήγματα στις κατά τόπους αμερικανικές βάσεις, σε στρατηγεία αμερικανικών τεχνολογικών και χρηματοπιστωτικών μονοπωλίων.
Η επίσκεψη του Ρούμπιο σε Αμπου Ντάμπι, Κουβέιτ και Μπαχρέιν ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή του στη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) στη Μανάμα. Ο Ρούμπιο μεταξύ άλλων δήλωσε πως οι ΗΠΑ θέλουν μια συμφωνία με το Ιράν «αλλά όχι με κάθε κόστος», και πως είναι αντίθετες με την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, γιατί τάχα θα προκαλέσουν «χάος».
Ενδιαφέρον ωστόσο είχε η θέση που πήραν στη συνέχεια οι υπουργοί Εξωτερικών του GCC, καθώς στην ανακοίνωσή τους έβαλαν ξανά στο τραπέζι δύο ζητήματα που απορρίφθηκαν από το μνημόνιο και από το περαιτέρω παζάρι: Τον περιορισμό του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος και της επιρροής του Ιράν σε οργανώσεις της περιοχής τις οποίες θεωρούν «αντιπροσώπους» του, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι. Αυτά τα ζητήματα επισημάνθηκαν και τέθηκαν στον Ρούμπιο, με τον τελευταίο να αποφεύγει δημόσια να δώσει κάποια απάντηση.
Το μελλοντικό καθεστώς των Στενών του Ορμούζ συζητήθηκε στη Σύνοδο του GCC αλλά και στο περιθώριο συναντήσεων που είχε ο Ρούμπιο με Αραβες ομολόγους του, μεταξύ τους και αυτής που είχε την Πέμπτη με τον ΥΠΕΞ του Ομάν, Μπαντρ Μπουσαΐντι, ο οποίος διέψευσε ότι σχεδιάζεται επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά. Αξίζει ωστόσο να επισημανθεί πως την Τρίτη, σε επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του, ο Μπουσαΐντι είχε δηλώσει ότι Τεχεράνη και Μουσκάτ «μελετούν τη χρέωση κόστους για την παροχή υπηρεσιών» κατά τη διέλευση πλοίων από τα στρατηγικά Στενά…
WSJ: «Μεταφέρονται» αμερικανικές βάσεις
Την επίσκεψη του Ρούμπιο σε ΗΑΕ, Κουβέιτ και Μπαχρέιν (χώρες στις οποίες οι αμερικανικές βάσεις υπέστησαν πολύ σημαντικές καταστροφές) ακολούθησε στις 26/6 ένα πολύ ενδιαφέρον δημοσίευμα της εφημερίδας «Wall Street Journal», που υποστήριζε ότι οι ΗΠΑ μελετούν την απομάκρυνση στρατιωτικών βάσεων από χώρες του Κόλπου (αναφέρονται συγκεκριμένα το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία) που είναι πιο κοντά στο Ιράν, με σκοπό να τις μεταφέρουν αλλού, όπου θα είναι σχετικά πιο ασφαλείς, π.χ. στο Ισραήλ. Η ναυτική βάση των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, όπου έχει την έδρα του ο 5ος Στόλος τους, σχεδιάζεται – κατά τις πληροφορίες αυτές – να ενισχυθεί. Οχι να κλείσει…
Σημαντικό θέμα για τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες του Κόλπου παραμένει ο απόλυτος έλεγχος που διατηρεί το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ, σε πιθανή συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ναυτιλίας του ΟΗΕ (ΙΜΟ), επιχείρησαν να περιορίσουν τον ρόλο του Ιράν στα στρατηγικά Στενά, προωθώντας την έναρξη εφαρμογής ενός σχεδίου «απεγκλωβισμού» των εκατοντάδων πλοίων και των χιλιάδων ναυτικών που έχουν παγιδευτεί από τον Μάρτη στα Στενά του Ορμούζ, μέσω μιας νέας εναλλακτικής πορείας με μεγαλύτερη εγγύτητα στις ακτές του σουλτανάτου του Ομάν. Η νέα πορεία ωστόσο φαίνεται ότι αποφασίστηκε χωρίς διαβούλευση με την Τεχεράνη.
Νωρίς το πρωί της Πέμπτης οι Ιρανοί «Φρουροί της Επανάστασης» προειδοποίησαν ότι όποια πλοία επιχειρούν διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς διαβούλευση με τις ιρανικές αρχές τίθενται σε μεγάλο κίνδυνο. Το απόγευμα της ίδιας μέρας χτυπήθηκε το εμπορικό πλοίο «Ever Lovely», με σημαία Σιγκαπούρης, που υπέστη κάποιες υλικές ζημιές, οι οποίες όμως δεν εμπόδισαν τον πλου του σκάφους, ούτε προκάλεσαν τραύματα στο πλήρωμα.
Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για το χτύπημα αυτό, ωστόσο αποδίδεται στο Ιράν. Πάντως ο γγ του ΙΜΟ, Αρσένιο Ντομίνγκες, ανακοίνωσε την Πέμπτη το βράδυ ότι «αναστέλλεται» μέχρι νεωτέρας η προσπάθεια καθοδηγούμενης διέλευσης πλοίων από τη νέα οδό που είναι εγγύτερη στις ακτές του Ομάν.
Το Ισραήλ συνεχίζει επιχειρήσεις στον Λίβανο
Στο φόντο του ιρανο-αμερικανικού μνημονίου, που χαρακτηρίστηκε από τον Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρο της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής των διαπραγματευτών του Ιράν, «διακήρυξη της ήττας της Αμερικής», κινούνται δυνάμεις αντίθετες με τους σχεδιασμούς προσωρινής αποκλιμάκωσης.
Το Ισραήλ, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ στο αιματοκύλισμα των λαών της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, της Συρίας και της Υεμένης, αντιτίθεται στο «μνημόνιο κατανόησης» ΗΠΑ – Ιράν, καθώς θεωρεί ότι ορισμένοι από τους στόχους του, ιδιαίτερα αυτοί στον Λίβανο έναντι της Χεζμπολάχ, δεν επιτεύχθηκαν.
Σε αυτό το πλαίσιο, συντηρεί τον καταστροφικό πόλεμο σε νότιο και ανατολικό Λίβανο, προκαλώντας την εύλογη δράση της Χεζμπολάχ και του Ιράν απέναντι στις δυνάμεις εισβολής και καταστροφής.
Μολονότι τις τελευταίες μέρες ο ισραηλινός στρατός έχει περιορίσει (αλλά δεν έχει τερματίσει) τις επιθέσεις στον Λίβανο, ξεκαθαρίζει ότι δεν σκοπεύει σε καμία περίπτωση να απομακρύνει τα στρατεύματά του από το λιβανέζικο έδαφος. Το πρόσχημα γνωστό: Η διατήρηση μιας τεράστιας «ζώνης ασφαλείας» του Ισραήλ σε βάρος του εδάφους και των κυριαρχικών δικαιωμάτων του Λιβάνου.
Η συνέχιση έκφρασης στρατιωτικής πυγμής από το κράτος – δολοφόνο πραγματοποιείται παράλληλα με τη συνέχιση των παζαριών με τον Λίβανο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ο πέμπτος γύρος διαβουλεύσεων ξεκίνησε την Τρίτη και παρατάθηκε κατά ένα 24ωρο την Παρασκευή, με τους Αμερικανούς διπλωμάτες να πασχίζουν (χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία) να παρουσιάσουν κάποιου είδους «συμφωνία» ή «υποσχετικό» για αποκλιμάκωση.
Ομως, ακόμα κι αν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καταφέρει να παρουσιάσει κάποια «συμφωνία», αυτή θα είναι περιορισμένου αποτελέσματος ή διάρκειας, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά και ένα σημαντικό μέρος της λιβανέζικης αστικής τάξης, δεν κρύβουν τα σχέδιά τους για «αφοπλισμό» και τελική «εξουδετέρωση» της Χεζμπολάχ, που στέκεται «αγκάθι» στο περαιτέρω ξεδίπλωμα των σχεδίων τους για ανακάτεμα της τράπουλας σε ενεργειακές πηγές και οδούς, αλλά και δρόμους εμπορίου που θα εξυπηρετούν τα μονοπωλιακά τους συμφέροντα σε βάρος ανταγωνιστών.
Στο μεταξύ, ο λιβανέζικος λαός πληρώνει τεράστιο τίμημα. Από τις 2 Μάρτη οι νεκροί από τις ισραηλινές επιθέσεις ξεπερνούν τους 4.100, οι τραυματίες τους 12.000 και οι εκτοπισμένοι τα 1,2 εκατομμύρια, ενώ μεγάλες είναι οι καταστροφές κατοικιών και υποδομών.
ΠΗΓΗ:rizospastis
