Την προσοχή για την ψυχική και σωματική υγεία των νέων στην Ευρώπη εφιστά η νέα επιστημονική έρευνα «Global Burden of Disease» η οποία δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση Lancet. Πρόκειται για μία έρευνα η οποία εξετάζει από το 1990 έως το 2023 τους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία των πληθυσμών σε 204 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.
Σύμφωνα με την έρευνα, το προσδόκιμο όριο ζωής έχει επανέλθει στα επίπεδα πριν την πανδημία του κορονοϊού, η οποία ήταν υπεύθυνη για 18 εκατομμύρια θανάτους τα έτη 2019-2023.Όμως έφερε στο φως την αύξηση θανάτων στις ηλικιακές ομάδες των εφήβων και των νέων. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σε ορισμένες χώρες υψηλού εισοδήματος πχ ΗΠΑ, Καναδά, Ανατολική Ευρώπη αλλά και σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Αν και η υγεία των ομάδων αυτών είχε βελτιωθεί σημαντικά από τη δεκαετία του 1990.
Τα αίτια του τραγικού αυτού φαινομένου στις ανεπτυγμένες χώρες εντοπίζονται:
- Στην υπερβολική χρήση ουσιών (αλκοόλ, ναρκωτικά)
- Τις αυτοκτονίες
- τους αυτοτραυματισμούς ή τη βία
- τις ψυχικές διαταραχές (άγχος, κατάθλιψη)
- διατροφικές διαταραχές
- επιπλοκές του ΗΙV
- ο πόλεμος στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ
Ενώ το φαινόμενο αυτό για τις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής βασίζεται:
- Στις μολυσματικές ασθένειες
- Τα ατυχήματα
Η αύξηση των ψυχικών διαταραχών στους νέους αποτελεί ολοένα και πιο βασικό ζήτημα στον δημόσιο διάλογο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφής απάντηση σχετικά με τα αίτια της επιδείνωσης της ψυχικής υγείας των νέων. Με αποτέλεσμα να μην μπορούν να δοθούν και οι κατάλληλες λύσεις για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο. Βέβαια, φαίνεται ότι το φαινόμενο αυτό αντανακλά μια γενικότερη παγκόσμια τάση στην αύξηση των ψυχικών διαταραχών. Τα παγκόσμια ποσοστά άγχους έχουν αυξηθεί κατά 63% και της κατάθλιψης κατά 26%.
Ενδεικτικά, στην Ανατολική Ευρώπη καταγράφονται οι μεγαλύτερες αυξήσεις στη θνησιμότητα μεταξύ νέων ηλικιών: στην ομάδα 15-19 ετών σημειώθηκε άνοδος 54%, ενώ στους νέους 20-24 ετών η αύξηση έφτασε το 40% την περίοδο 2011-2023.
Παγκόσμια υγεία
Όσον αφορά τη γενικότερη εικόνα, στις κυριότερες αιτίες απώλειας της υγείας παγκοσμίως παραμένουν οι διαταραχές των νεογνών και οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού. Ενώ δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την κατάσταση η χαμηλή χρηματοδότηση του τομέα της υγείας.
Ειδικά σε χώρες με χαμηλούς οικονομικούς πόρους οι παθήσεις της καρδιάς, ο διαβήτης και η παχυσαρκία αποτελούν μία ιδιαίτερη πρόκληση η οποία χρήζει αντιμετώπισης. Ενώ για την μείωση των πρόωρων θανάτων θα πρέπει να καταπολεμηθούν οι εξής παράγοντες:
- υψηλή αρτηριακή πίεση,
- ατμοσφαιρική ρύπανση,
- κάπνισμα,
- υψηλό σάκχαρο αίματος και
- αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (BMI)
Σημαντική αύξηση παρατηρείται και στις ψυχικές διαταραχές παγκοσμίως, ιδιαίτερα στια διαταραχές άγχους και στην κατάθλιψη.
Παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής
Σύμφωνα με την έρευνα, ο παγκόσμιος μέσος όρος προσδόκιμου ζωής για τις γυναίκες είναι τα 76,3 έτη και 71,5 για τους άντρες. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί περισσότερο από 20 χρόνια σε σύγκριση με το 1950, παρουσιάζοντας ωστόσο σημαντικές γεωγραφικές ανισότητες. Ενδεικτικά, στις ανεπτυγμένες οικονομίες το μέσο προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 83 έτη, ενώ στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής περιορίζεται στα 62 έτη.
Τα δεδομένα για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, συγκριμένα, το προσδόκιμο ζωής για τις γυναίκες είναι τα 82,8 έτη , και για τους άντρες τα 77,2 έτη. Ενώ ο μέσος όρος της χώρας είναι τα 80 έτη. Συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες υψηλού εισοδήματος ο μέσος όρος αυτός είναι κατά 3 χρόνια λιγότερος.
Επιπλέον, από το 2010 και έπειτα ο ρυθμός αύξησης του ελληνικού πληθυσμού μειώνεται καθώς έχουν μειωθεί κατά πολύ οι γεννήσεις.
