Οι οικογένειες που έφυγαν λένε ότι είναι από τους πρώτους κλιματικούς πρόσφυγες της Ευρώπης!
EUROKINISSI
Τις μεγάλες δοκιμασίες και την απόλυτη εγκατάλειψη που βιώνουν οι κάτοικοι της Καρδίτσας στις περιοχές που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel αναδεικνύει το Politico. Μέσα από ένα οδοιπορικό στην Μεταμόρφωση της Καρδίτσας το έγκυρο διεθνές Μέσο εξιστορεί την ιστορία της οικογένειας Παπαϊωάννου που ζει σε ένα στενό διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων. Ο Κωνσταντίνος Παπαϊωάννου ζει με τη σύζυγό του, τα δύο παιδιά τους και τη μητέρα του. Το πρώην σπίτι του 51χρονου αγρότη στο χωριό Μεταμόρφωση είναι άδειο με μούχλα στους σοβάδες και τη «γραμμή» της πλημμύρας να θυμίζει την ημέρα που έπληξε η κακοκαιρία τις ζωές των ανθρώπων της Θεσσαλίας.
Με ένα εκτενές άρθρο, η ευρωπαϊκή έκδοση του περιοδικού επιβεβαιώνει τα εκτενή ρεπορτάζ του Documento, και προβάλει/ θυμίζει πως δύο χρόνια αφότου ο κυκλώνας Daniel μετέτρεψε την αγροτική ζώνη της Ελλάδας σε εσωτερική θάλασσα, η Μεταμόρφωση είναι ένα από τα δεκάδες χωριά που παραμένουν μισοεγκαταλελειμμένα. Οι οικογένειες που έφυγαν λένε ότι είναι από τους πρώτους κλιματικούς πρόσφυγες της Ευρώπης: εκτοπισμένοι από ακραία καιρικά φαινόμενα, με εξαντλημένα τα κοντινά ενοικιαζόμενα και εγκλωβισμένοι σε γραφειοκρατικό κενό καθώς η κυβέρνηση μελετά αν και πού θα ανοικοδομήσει ολόκληρες κοινότητες.
Δύο χρόνια αργότερα οι μελέτες μετεγκατάστασης είναι ακόμη ημιτελείς
Τι κι αν πέρασαν 2 χρόνια από την καταστροφή του Danil ο χρόνος μοιάζει σαν να έχει σταματήσει στον θεσσαλικό κάμπο με την ανοικοδόμηση να αποτελεί ένα όνειρο θερινής νυχτός. «Μόνο οι τοίχοι και τα παράθυρα έχουν απομείνει από το σπίτι μας», δήλωσε στο Politico ο Κωνσταντίνος Παπαϊωάννου. «Είναι αδύνατο να ανοικοδομήσουμε από την αρχή» συμπληρώνει. Το ενοίκιο για το διαμέρισμά τους επιδοτείται από το κράτος, αλλά οι πληρωμές φτάνουν αργά και η γραφειοκρατία είναι μεγάλη. Η επιδότηση πρόκειται να λήξει άλλωστε και η οικογένεια ελπίζει σε μία παράταση. Η κυβέρνηση υποσχέθηκε να μεταφέρει το χωριό σε ασφαλέστερο έδαφος. Δύο χρόνια αργότερα, οι κάτοικοι λένε ότι οι μελέτες μετεγκατάστασης είναι ακόμη ημιτελείς.
Στο Politico μιλάει και η 70χρονη Ζωή Παπαϊωάννου: «Οι οικογένειες με μικρά παιδιά δεν επιστρέφουν στα χωριά. Αν ο σύζυγός μου ήταν ζωντανός, θα είχαμε επιστρέψει. Γεννήθηκα εκεί και θέλω να πεθάνω εκεί. Αλλά θα πάω όπου πάνε τα παιδιά μου».
EUROKINISSI
Η περιοχή έχει πληγεί εδώ και καιρό από πλημμύρες. Η Ζωή Παπαϊωάννου θυμάται να την έχουν ανεβάσει σε μια βάρκα κατά τη διάρκεια μιας πλημμύρας όταν ήταν 2 ετών, αλλά αυτό που συνέβη τη νύχτα της 5ης Σεπτεμβρίου 2023, όταν το νερό έφτασε στα κεραμίδια της στέγης, ήταν κάτι διαφορετικό. Άρπαξε μια εικόνα της Παναγίας, ένα πιεσόμετρο και το βιβλιάριο υγείας της πριν την βγάλουν οι συγγενείς. Μετανιώνει που δεν έσωσε τις οικογενειακές φωτογραφίες.
Στο καφενείο του χωριού, το μόνο κατάστημα που δεν είχε υποστεί ζημιές για να ανοίξει ξανά, η Φανή Ντάντου, 55 ετών, είπε ότι η δουλειά έχει μειωθεί σε μόλις μερικές δεκάδες ανθρώπους που πάνε για καφέ, τσίπουρο ή μεζέ. «Αν ήμουν 30 χρονών, θα φεύγαμε. Θα πηγαίναμε στη Γερμανία και θα πλέναμε πιάτα», είπε. «Αυτό ήταν ένα ζωντανό χωριό με τρία ή τέσσερα καφενεία, αλλά τώρα έχουμε μόνο κηδείες».
Μια περιοχή κάτω από το νερό
Ο κυκλώνας Daniel έριξε βροχή, μόνο σε λίγες ώρες μέσα, όσο πέφτει σε ένα χρόνο στην κεντρική Ελλάδα. Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης Copernicus της ΕΕ, περίπου 750 τετραγωνικά χιλιόμετρα (περίπου η έκταση της Νέας Υόρκης), της θεσσαλικής πεδιάδας πλημμύρισαν, μεγάλο μέρος της οποίας αποτελεί γεωργική γη. Η πεδιάδα αντιπροσωπεύει το 25% της γεωργικής παραγωγής της Ελλάδας, με μεγάλο μέρος του σιταριού, του κριθαριού, των ρεβιθιών, των φακών και των φιστικιών της χώρας να καλλιεργείται εκεί.
«Δεν υπήρξε απολύτως κανένας σχεδιασμός», δήλωσε ο Δημήτρης Κουρέτας, περιφερειάρχης Θεσσαλίας. Υπέδειξε τρεις χάρτες στο γραφείο του στην πόλη της Λάρισας που έδειχναν πού η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί να εφαρμόσει έργα πρόληψης πλημμυρών, συμπεριλαμβανομένων τροποποιήσεων στις κοίτες των ποταμών και στα φράγματα στα βουνά, κανένα από τα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί.
«Το τρέχον σύστημα μπορεί να χειριστεί μόνο περίπου το 40% του όγκου νερού του κυκλώνα Daniel», δήλωσε ο Κουρέτας.
Χωριά-φάντασμα
Ο 60χρονος Κωνσταντίνος Τσιούκας κρατά μόνο τα στέφανα από τον γάμο του. «Δεν θέλω να ξαναγυρίσω. Θα φοβάμαι πάντα την πλημμύρα. Γιατί να ξαναζήσω αυτό το δράμα;» λέει.
Σύμφωνα με το Politico, περίπου 40 οικογένειες έχουν επιστρέψει στη Μεταμόρφωση, χωρίς να έχει γίνει κανένας επίσημος έλεγχος καταλληλότητας στα σπίτια. Όσοι γύρισαν το έκαναν γιατί δεν άντεξαν τα ενοίκια. «Δεν αξίζει τον κόπο να καλλιεργείς πια», σχολιάζει ο ίδιος.
Η απειλή της ξηρασίας
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι πλημμύρες. Όπως υπογραμμίζει το Politico, η κλιματική κρίση φέρνει και ξηρασία: τα καλοκαίρια γίνονται ολοένα πιο άνυδρα, ενώ η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων προκαλεί σοβαρές ελλείψεις.
«Τον χειμώνα φτιάχνουμε τα αναχώματα να μην πλημμυρίσουμε, το καλοκαίρι δεν έχουμε νερό ούτε για άρδευση. Σύντομα δεν θα έχουμε ούτε να πιούμε», λέει ο 77χρονος αγρότης Κωνσταντίνος Τασιόπουλος, που εγκατέλειψε τα χωράφια του για την Καρδίτσα.
(ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)
«Ακόμα βλέπω εφιάλτες»
Ο κτηνοτρόφος Γιώργος Διδάγγελος, πρόεδρος του ελληνικού συνδέσμου χοιροτρόφων, έχασε 6.600 ζώα στη θεομηνία. «Αυτό το μέρος έσφυζε από ζωή, υπήρχαν χιλιάδες γουρούνια. Τώρα μόνο ερείπια και σκελετοί ζώων που δεν πρόλαβαν να μαζέψουν», περιγράφει στο Politico.
Να ξαναχτίσουν ή να φύγουν;
Το δίλημμα είναι βαθύ. Στο χωριό Βλοχός, πριν την πλημμύρα ζούσαν 400 άνθρωποι. Σήμερα έχουν επιστρέψει λιγότεροι από 150. Ένα δημοψήφισμα για μετεγκατάσταση δίχασε την κοινότητα. «Το 65% είπε να φύγουμε, αλλά μας απαντούν ότι χρειάζεται ομοφωνία. Αυτό δεν γίνεται», λέει ο πρόεδρος του χωριού Βασίλης Καλογιάννης.
«Μια οικογένεια ποτέ δεν αποφασίζει ομόφωνα. Το κράτος πρέπει να πάρει την απόφαση», προσθέτει ο πρώην πρόεδρος Ιωάννης Κούκας.
Άλλοι, όπως ο τεχνίτης Βασίλης Γαλάνης, σκέφτονται την μετανάστευση ως μια λύση οριστική: «Δεν θα ρισκάρω ξανά να χάσω τα πάντα. Τα παιδιά μου ούτως ή άλλως δεν θα μείνουν εδώ»!