Καταγγέλθηκε στην Εισαγγελία Θήβας ότι οι καταρρακτώδεις βροχές της περασμένης Τρίτης μπορεί να παρέσυραν σε χωράφια της περιοχής βρόχινο νερό με τοξική αλατώδη σκωρία.
Μια καταγγελία από τον Δήμο Τανάγρας έφτασε στην Εισαγγελία Θήβας την περασμένη Τετάρτη μετά τις καταρρακτώδεις βροχές που στην περιοχή της Τανάγρας είχαν μια δυνητικά άκρως επικίνδυνη συνέπεια. Οπως αποτύπωσαν τα βίντεο που τράβηξαν οι κάτοικοι της περιοχής και ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος Τανάγρας, τα νερά συγκεντρώθηκαν στο ΚΥΤΑΣ, δηλαδή το κελί υγειονομικής ταφής αλατώδους σκωρίας στον νέο ΧΥΤΒΕΑ (χώρο υγειονομικής ταφής βιομηχανικών επικίνδυνων αποβλήτων) της εταιρείας ΕΛΒΙΟΚ που μόλις ξεκίνησε να λειτουργεί και το οποίο κελί είχε (όπως δείχνει το βίντεο) σκεπαστεί με πλαστικούς μουσαμάδες. Συνεργείο άντλησε τα ύδατα και εμφανίζεται να τα παροχετεύει στο έδαφος εκτός της εγκατάστασης. Μόνο που η αλατώδης σκωρία είναι επικίνδυνο βιομηχανικό απόβλητο, υποπροϊόν της θερμικής μεταλλουργίας αλουμινίου. Και η επαφή του με το νερό έχει δυνητικά επικίνδυνες συνέπειες.
Φάκελος διερεύνησης
«Η σκωρία αυτού του τύπου πρέπει να αποθηκεύεται σε μέρος που δεν έρχεται σε επαφή με υγρασία, έτσι λένε οι οδηγίες» επισημαίνει στο Documento o Μιχάλης Λεοτσινίδης, ομότιμος καθηγητής Υγιεινής του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών. Οπως επισημαίνει, «επειδή περιέχει διάφορα άλατα, αν έρθουν σε επαφή με το νερό, μπορεί είτε να απελευθερώσουν κάποια ιόντα είτε να δημιουργηθούν κάποιες ουσίες. Για παράδειγμα, πολύ άνετα μπορεί να απελευθερωθεί κάλιο (KCl) και νάτριο (NaCl), τα οποία αν τα πας σε υδροβιότοπο αλλάζουν τη συγκέντρωση απότομα και μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στους υδρόβιους οργανισμούς. Μπορεί να απελευθερωθεί νιτρίδιο του αλουμινίου, το οποίο σε επαφή με το νερό μπορεί να απελευθερώσει αμμωνία. Και αυτή είναι τοξική για τους υδρόβιους οργανισμούς, αλλά μπορεί να απελευθερωθούν και διάφορα τοξικά αέρια, επομένως υπάρχει ένας βαθμός επικινδυνότητας. Συνεπώς θα έπρεπε να έχει προβλεφθεί το τι μπορεί να συμβεί σε αυτή την περίπτωση. Δεν είναι απαραίτητο ότι δημιουργήθηκε οικολογικό πρόβλημα, όμως για να αποφανθείς χρειάζεσαι στοιχεία και μετρήσεις».
Η Εισαγγελία Θήβας, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, έχει ανοίξει ήδη φάκελο διερεύνησης της υπόθεσης, ενώ η καταγγελία εστάλη ακόμη στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στη διεύθυνση Περιβάλλοντος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και στο ΑΤ Τανάγρας.
Εύλογη ανησυχία
Πρόκειται για τα περίφημα «ιστορικά επικίνδυνα απόβλητα» δεκαετιών της ΕΛΒΑΛ-ΧΑΛΚΟΡ που βρίσκονταν αποθηκευμένα σε ακατάλληλο κλειστό χώρο πέριξ της βιομηχανίας στη Βοιωτία και ήταν ένας από τους λόγους που η Ελλάδα έχει λάβει πρόστιμο από το 2009 από το Δικαστήριο της ΕΕ, με αποτέλεσμα να καταβάλλει μέχρι σήμερα ημερησίως 27.000 ευρώ! Η ρυπαίνουσα βιομηχανία, μέσω της θυγατρικής της ΕΛΒΙΟΚ, η οποία κατασκεύασε και διαχειρίζεται τη συγκεκριμένη μονάδα στην Τανάγρα, υποσχέθηκε ότι θα… ξεφορτωθεί με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο τα απόβλητα αυτά, δημιουργώντας παράλληλα τον πρώτο ελληνικό ΧΥΤA για τα επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα. Οι κάτοικοι της περιοχής και ο Δήμος Τανάγρας όμως ανησυχούν. Γύρω από τη μονάδα, τονίζουν, βρίσκονται χωράφια και κτηνοτροφικές μονάδες, ένα υδατόρεμα, ένας ανοιχτός αγωγός της ΕΥΔΑΠ και, σε απόσταση 1.400 μέτρων, το στρατιωτικό αεροδρόμιο της 114 Πτέρυγας Μάχης, όπου διαμένουν στρατιωτικοί με τις οικογένειές τους. Οι τελευταίοι υδροδοτούνται από δύο γεωτρήσεις εντός του χώρου της 114 ΠΜ. Υστερα από εννέα χαμένες δίκες στο ΣτΕ και μετά τα ασφαλιστικά μέτρα που επίσης έχασαν οι κάτοικοι και ο Δήμος Τανάγρας στις 24 Αυγούστου (αφού είχαν επιτύχει προηγουμένως προσωρινή αναστολή λειτουργίας), στις 7 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε η λειτουργία του ΧΥΤΒΕΑ με τη μεταφορά των δεκάδων χιλιάδων τόνων των «ιστορικών αποβλήτων». Αμέσως όμως ξεκίνησαν και τα προβλήματα.
Στις 9 Σεπτεμβρίου οι κάτοικοι κατέγραψαν σε βίντεο την εναπόθεση των αποβλήτων από τα φορτηγά στη μονάδα της Τανάγρας μέσα στη νύχτα (γιατί άραγε;), με ριπές αέρα να σηκώνουν ποσότητες που ξέφευγαν στη γύρω περιοχή. Στις αρχές της εβδομάδας κι ενώ συνεχιζόταν η εναπόθεση της σκωρίας ήρθε η νεροποντή, προτού προλάβει δηλαδή η εταιρεία να κλείσει το κελί, όπως προβλέπουν οι περιβαλλοντικοί όροι. Μάλιστα η σχετική ΑΕΠΟ ζητά «η διάθεση στο ΚΥΤΑΣ να γίνει κατά τέτοιο τρόπο (χρονικά και τεχνικά) ώστε να εξαλειφθεί η πιθανότητα απορρόφησης υγρασίας από το προς διάθεση απόβλητο», ενώ προβλέπει ενημέρωση των αρχών και λήψη μέτρων σε περίπτωση ατυχήματος.
Η απάντηση της ΕΛΒΙΟΚ
Σε μακροσκελή απάντησή της στο Documento η εταιρεία ΕΛΒΙΟΚ εμφανίστηκε καθησυχαστική, απαντώντας σε σχέση με τα καταγγελλόμενα από τον δήμο Τανάγρας, πως «αποτελούν μακροσκοπικές παρατηρήσεις μη ειδικών» και «στερούνται οποιαδήποτε σχετικής επιστημονικής τεκμηρίωσης». Σημείωσε ότι παρότι η μεταφορά και εναπόθεση «οφείλει να γίνεται σε συνθήκες έλλειψης βροχοπτώσεων», υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της μεταφοράς του αποβλήτου που έχει τεθεί από την Ελληνική Πολιτεία. Η εταιρεία ωστόσο, υποστήριξε, «συστηματικά διασφαλίζει την έγκαιρη στεγανοποίηση των εναποτιθεμένων αποβλήτων από την προηγούμενη ημέρα για την επερχόμενη βροχόπτωση», ενώ «από την έναρξη της μεταφοράς στις αρχές Σεπτεμβρίου ουδέποτε έχει λάβει χώρα μεταφορά σε συνθήκες βροχόπτωσης». Αναφορικά με την έκλυση σκόνης που αποτυπώθηκε σε βίντεο κατά την εκφόρτωση των αποβλήτων τον Σεπτέμβριο, ανέφερε πως πρόκειται για χώμα και λεπτόκοκκη άργιλο «που είχαν εναποτεθεί μαζί με το απόβλητο ως μέσα κάλυψης… κατά την αρχική του αποθήκευση» και όχι για το ίδιο το απόβλητο. Τέλος, έκανε λόγο για «προσπάθεια κατασυκοφάντησης και σπίλωσης» ενός «έργου εθνικής σημασίας».
Ακολουθεί ολόκληρη η απάντηση της ΕΛΒΙΟΚ:
Η εφημερίδα απευθύνθηκε και στο ΓΕΕΘΑ, όπου υπάγεται διοικητικά η 114 Πτέρυγα Μάχης, ζητώντας να μάθει τυχόν ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προχωρήσει. Τον Ιούνιο του 2025, η 114 ΠΜ είχε εκφράσει ανησυχίες και για την πιθανότητα ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα. Το ΓΕΕΘΑ σε γνωμοδότησή του στις 7 Απριλίου 2026, συναίνεσε στο έργο υπό πλήθος προϋποθέσεων, τις οποίες ωστόσο περιέργως ανακάλεσε σε επόμενη γνωμοδότηση στις 5 Ιουνίου του 2026 (μόλις πέντε μέρες πριν την εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων), στην οποία ζητεί απλώς την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Η διεύθυνση ενημέρωσης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας απάντησε: «Σύμφωνα με την ενημέρωση από το ΓΕΕΘΑ επί των ερωτημάτων σας, η 114 ΠΜ διαθέτει δύο γεωτρήσεις πόσιμου ύδατος. Όπως προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, πραγματοποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα οι προβλεπόμενες δειγματοληψίες και οι έλεγχοι ποιότητας του νερού. Από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα των ελέγχων δεν έχουν προκύψει ευρήματα που να καθιστούν το νερό ακατάλληλο για κατανάλωση. Η διασφάλιση της ποιότητας του πόσιμου νερού και η προστασία της υγείας του προσωπικού αποτελούν διαρκή προτεραιότητα, για την οποία λαμβάνονται όλα τα προβλεπόμενα μέτρα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία». Ζητήσαμε διευκρίνιση σχετικά με το πότε έγινε η τελευταία σχετική μέτρηση χωρίς, μέχρι δημοσιεύσεως, να λάβουμε απάντηση.
ΠΗΓΗ:documento
