Η αστραπιαία προέλαση των υποστηριζόμενων από το Ιράν, Χούθι, άλλαξε μέσα σε λίγες ώρες τις ισορροπίες στην Υεμένη: κατέλαβαν το στρατηγικό λιμάνι της Μόκα και τη νήσο Περίμ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, ενισχύοντας την πίεση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Στο παρασκήνιο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αλληλοκατηγορούνται για την κατάρρευση της άμυνας, ενώ η απουσία σαουδαραβικής αεροπορικής υποστήριξης και οι τεράστιες αδυναμίες των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης ανοίγουν τον δρόμο για ένα πιθανό δεύτερο μέτωπο στον πόλεμο με το Ιράν.
Σύμφωνα με το CNN, οι απεγνωσμένες εκκλήσεις των στρατηγών της Υεμένης για αεροπορική υποστήριξη άρχισαν να φτάνουν από τα μέσα του πρωινού της Πέμπτης. Η προέλαση των Χούθι προς τη στρατηγικής σημασίας πόλη-λιμάνι Μόκα, στην Υεμένη, βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη, όμως η ενίσχυση από τη βασική σύμμαχο της κυβέρνησης, τη Σαουδική Αραβία, δεν φαινόταν πουθενά.
«Οι Χούθι έριξαν στη μάχη ό,τι είχαν – κύματα επί κυμάτων μαχητών… μαζί με τους διαθέσιμους βαλλιστικούς πυραύλους και τα όπλα τους» δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο μια ανώτερη πηγή της Υεμένης που συνδέεται με τις στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας. Η πηγή ανέφερε ότι επικοινώνησε με την Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM) και τον διαβεβαίωσαν ότι οι ΗΠΑ «παρακολουθούσαν στενά την κατάσταση και ότι η αεροπορική υποστήριξη από τη Σαουδική Αραβία ήταν καθ’ οδόν».
«Όμως η αεροπορική υποστήριξη δεν ήρθε ποτέ» είπε η πηγή. «Και η Μόκα έχει πλέον πέσει».
Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση σε στρατιωτική βάση στη Σαουδική Αραβία
Λίγες ώρες αργότερα, την Παρασκευή, οι Χούθι κατέλαβαν ένα άλλο στρατηγικό παράκτιο σημείο, το νησί Περίμ, στις εκβολές της Ερυθράς Θάλασσας. Το νησί χωρίζει το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ στα δύο, παρέχοντας στην Τεχεράνη de facto έλεγχο μιας ακόμη βασικής ναυτιλιακής διαδρομής.
Η προέλαση των Χούθι μέσα σε 36 ώρες συνιστά με μια απρόσμενη εξέλιξη, σε μια σύγκρουση που είχε παραμείνει σε μεγάλο βαθμό στάσιμη για χρόνια. Ωστόσο, τα εδάφη για την αναζωπύρωση των συγκρούσεων είχαν προετοιμαστεί εδώ και μήνες, εν μέσω πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τις τιμές του πετρελαίου – και τον αντίκτυπό τους στην παγκόσμια οικονομία – ως μέσο πίεσης.
Τώρα, η Υεμένη και η Ερυθρά Θάλασσα είναι πιθανό να αποτελέσουν ένα δεύτερο μέτωπο στον πόλεμο του Ιράν.
Ο αποτελεσματικός έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της επιρροής του στο Στενό του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, απειλεί να ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου ακόμη υψηλότερα, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αν και το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, η πύλη προς τη ναυτιλιακή διαδρομή της Διώρυγας του Σουέζ, είναι λιγότερο κρίσιμο για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας από το Ορμούζ, μέσω αυτού εξακολουθούν να μεταφέρονται βασικά εμπορεύματα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου καθημερινά. Το στενό έχει αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη σημασία από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, καθώς η Σαουδική Αραβία έχει ανακατευθύνει ορισμένες εξαγωγές μέσω αυτής της θαλάσσιας οδού, προκειμένου να παρακάμψει το Ορμούζ.
«(Οι Χούθι) δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν προηγμένα όπλα για να κλείσουν το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Αρκεί να χρησιμοποιήσουν ένα πυροβόλο τοποθετημένο πάνω σε αυτοκίνητο» δήλωσε ο Άμρ Αλ-Μπιντ, ανώτατος αξιωματούχος του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC) της Υεμένης. Το STC έχει πολεμήσει στο παρελθόν τόσο τους Χούθι όσο και τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, και επιδιώκει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους στο νότο.
«Είναι ένα μέσο πίεσης που διαθέτουν χωρίς να χρησιμοποιούν προηγμένα όπλα» πρόσθεσε σε συνέντευξή του στο CNN. «Και θα το διατηρήσουν».
«Φανταστικοί» κατάλογοι στρατιωτών και έλλειψη υποστήριξης
Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν μίλησε δύο φορές την Πέμπτη (10/9) με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον προέτρεψε να επιτεθεί στους Χούθι, όπως ανέφερε στο CNN άλλη πηγή που είναι ενήμερη για το θέμα. Ο Τραμπ αρνήθηκε να παρέμβει, σύμφωνα με την εν λόγω πηγή.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται στην προστασία των βασικών συμφερόντων εθνικής ασφάλειάς μας — όπως η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα — ενώ παράλληλα ενισχύουν τους περιφερειακούς εταίρους μας ώστε να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη διαχείριση και την επίλυση των περιφερειακών προκλήσεων ασφάλειας» ανέφερε ο Λευκός Οίκος απαντώντας στις ερωτήσεις του CNN σχετικά με τις τηλεφωνικές συνομιλίες. «Βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο με τη Σαουδική Αραβία και την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Υεμένης όσον αφορά την περιφερειακή σταθερότητα».
Το CNN επικοινώνησε, επίσης, με την πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσινγκτον για να ζητήσει κάποιο σχόλιο.
Η ταχεία πτώση της Μόκα και η αδυναμία αντίστασης έχουν οδηγήσει σε αλληλοκατηγορίες μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ.
«Η αποτυχία αυτή τη φορά δεν οφείλεται στους Υεμενίτες» δήλωσε μια πηγή από την περιοχή στο CNN. «Είναι μια καταστροφή που δημιουργήθηκε στην Ουάσινγκτον και στο Ριάντ».
Η περιφερειακή πηγή επεσήμανε ότι επρόκειτο για «πλήρη αποτυχία της πολιτικής ηγεσίας» εν μέσω σφοδρών διαμαχών και καθυστερήσεων στη λήψη αποφάσεων στο Ριάντ.
«Δεν πραγματοποιήθηκε ούτε μία αεροπορική επιδρομή καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας (από τις σαουδαραβικές δυνάμεις υποστήριξης), παρόλο που υπήρχαν ενημερώσεις λεπτό προς λεπτό» πρόσθεσε η περιφερειακή πηγή. «Είναι ένα σαουδαραβικοαμερικανικό λάθος επικών διαστάσεων».
Πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας – Το deal δισεκατομμυρίων που προκαλεί αντιδράσεις
Δεν συμφωνούν όλοι. Ο Μοχάμεντ αλ-Μπάσα, ο οποίος έχει διατελέσει σύμβουλος της αμερικανικής κυβέρνησης και του ιδιωτικού τομέα σε θέματα κινδύνων που προκύπτουν από την Αραβική Χερσόνησο, υποστηρίζει ότι ευθύνη φέρουν και οι ηγέτες της Υεμένης, των οποίων οι εσωτερικές διαιρέσεις έθεσαν σε κίνδυνο την άμυνά τους.
«Αυτό οφείλεται σε ένα βαθύτερο πρόβλημα της συμμαχίας κατά των Χούθι» υποστήριξε ο σύμβουλος, ο οποίος εδρεύει στην Ουάσινγκτον. «Δεν υπάρχει πολιτική συνοχή».
«Νομίζω ότι όλοι γνώριζαν την προέλαση των Χούθι προς τη δυτική ακτή. Τα σημάδια ήταν πολύ σαφή» πρόσθεσε. «Δεν υπάρχει ενιαία διοίκηση και έλεγχος στη Υεμένη».
Οι μαχητές των Χούθι έφτασαν στη Μόκα την Πέμπτη και βρήκαν τα τάγματα της Υεμένης αποδεκατισμένα – οι κατάλογοί τους ήταν γεμάτοι με «φανταστικά ονόματα» που λάμβαναν μισθούς, ενώ η πραγματική δύναμη του στρατού ήταν μόνο περίπου το 20% αυτής που αναγραφόταν στα χαρτιά, όπως δήλωσε στο CNN μια δυτική πηγή με γνώση των επιχειρήσεων.
Αυτό επιδεινώθηκε από το γεγονός ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – που κάποτε ήταν μέλος της υπό τη Σαουδική Αραβία συμμαχίας στη Υεμένη – απέσυραν τις εναπομείνασες δυνάμεις τους από τη χώρα τον Ιανουάριο, αφού η Σαουδική Αραβία τους ζήτησε να αποχωρήσουν εν μέσω διαμάχης. Και η τελευταία δεν αναπλήρωσε αυτό το προσωπικό και τις βάσεις.
«Δεν βγάζει νόημα. Εννοώ, έχεις τον κύριο υποστηρικτή των στρατιωτικών δυνάμεων επί τόπου… που πραγματικά κάνουν όλη αυτή τη δουλειά εδώ και 10 χρόνια, και ξαφνικά τους ζητάς να φύγουν, χωρίς να καλύψεις αυτό το κενό» πρόσθεσε ο Αλ-Μπιντ του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου της Υεμένης. «Είναι απλώς έλλειψη στρατηγικής και κακή διαχείριση».
Ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Υεμένης δήλωσε την Παρασκευή στο CNN ότι είχε «προειδοποιήσει επανειλημμένα τη CENTCOM τις τελευταίες ημέρες ότι η κατάσταση γινόταν κρίσιμη».
Ο επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, βρισκόταν στη Σαουδική Αραβία την Πέμπτη για συναντήσεις, σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν γνώση του θέματος.
Ο σαουδαραβικός στρατός είχε τεθεί σε κατάσταση ύψιστης ετοιμότητας πριν από τρεις εβδομάδες, ανέφεραν πηγές στο CNN, αλλά δεν μετέφερε το βασικό προσωπικό της αεροπορικής διοίκησης στις θέσεις του. Η δυτική πηγή με γνώση της κατάστασης ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία δεν ανέπτυξε ποτέ το απαραίτητο στρατιωτικό προσωπικό για τον έλεγχο και την καθοδήγηση των μαχητικών αεροσκαφών σε περίπτωση σοβαρής επίθεσης.
«Οι Σαουδάραβες έριξαν τους Υεμενίτες στα βαθιά» πρόσθεσε.
Αντάρτες Χούθι (φωτογραφία αρχείου)
Η αποτυχία στην υπεράσπιση της Μόκα και του Περίμ αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις υπό το φως των πρόσφατων αποκαλύψεων ότι περισσότεροι από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι στάλθηκαν στη Σαουδική Αραβία, προσφέροντας στο βασίλειο πληροφορίες και υποστήριξη για την επιλογή στόχων στο πλαίσιο της στρατιωτικής του εκστρατείας.
Το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό δραστηριοποιείται στο πλαίσιο μιας νεοσύστατης διοίκησης κοινών δυνάμεων, η οποία συγκροτήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες εν μέσω ενδείξεων ότι το Ιράν εντείνει τις δικές του προσπάθειες για την υποστήριξη των επιθέσεων των Χούθι, ανέφερε μία από τις πηγές, ένας Αμερικανός αξιωματούχος. Ο εν λόγω αξιωματούχος εκτίμησε ότι ο συνολικός αριθμός του αμερικανικού προσωπικού στη Σαουδική Αραβία ανέρχεται σε περίπου 200 στρατιώτες.
Η κατάληψη αυτών των στρατηγικών σημείων στην Ερυθρά Θάλασσα προσφέρει στους Χούθι πολύ μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων και ισχυρότερους μοχλούς πίεσης, καθώς τους δίνει νέες τοποθεσίες από τις οποίες οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες μπορούν να εξαπολύουν επιθέσεις και να επιχειρούν με σκάφη.
Ερωτηθείς για το τι μπορεί να ακολουθήσει, ο αναλυτής κινδύνου Μοχάμεντ αλ-Μπάσα δήλωσε στο CNN: «Νομίζω ότι οι Χούθι θα κινηθούν προς τα ανατολικά. Βλέπουμε σήμερα, μέσω δορυφορικών εικόνων, αλλά και φωτογραφιών από OSINT, δηλαδή πληροφορίες ανοιχτών πηγών, ότι οι Χούθι κινητοποιούνται».
Την Παρασκευή, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν χαρακτήρισε την προέλαση των Χούθι στη δυτική ακτή της Υεμένης «ξεκάθαρη νίκη». Σε ανάρτησή του στο X έγραψε ότι «ο αμερικανικός λαός και οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον πληρώνουν το τίμημα για την οικονομική κρίση και τις φιλοδοξίες του Τραμπ».
ΠΗΓΗ:CNN
